67در زمانهاى دور و حتى در عصر رسول اكر - صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم - نياز به گوشت قربانىها در حدّى بوده كه همۀ آنها به مصرف محتاجان مىرسيده است. حتى رسول اكرم - ص - در سفر حج، به نيابت هر يك از همسرانش يك رأس گاو و خودش شصت و شش شتر و على - عليهالسّلام - سى و چهار شتر، قربانى كردند.1
و بدون ترديد همۀ آن گوشتها مورد استفاده قرار گرفته و شايد يك كيلو هم ضايع نمىشده، ليكن اين نكته نيز قابل توجه است كه با بودن وسايل و ابزارى مثل يخچال و امثال آن، چگونه آن همه گوشت به مصرف مىرسيده و از نظر بهداشتى قابل استفاده بوده است؟
به هر حال از زمانى كه وسايل سفر، ماشينى شده و نقل و انتقال مسافر سهل و آسان گرديده است، اولاً: تعداد حاجيان رو به فزونى نهاده و ثانياً: زندگى از نظر بهداشتى بهتر شده و به امور صحّت و سلامت، عنايت بيشترى مىشود و ثالثاً: مسلمانان طبق حكم شرعى در فريضۀ حج، قربانى مىكشند، ليكن آن همه قربانى جز بسيار اندك، به مصرف خوراك و طعام نمىرسند، بلكه روى هم انباشته مىشوند و بعد با بولدزرها زير خاك دفن مىگردند.
در حالى كه اين كار، اولاً: اسراف و تبذير مال است، ثانياً: در نقاط مختلفِ جهان اسلام بلكه عالم بشريّت، جمعيّتى هستند كه با فقر و گرسنگى دست به گريبانند و شايد به كيلويى از آن گوشتها نياز مبرم داشته باشند. مسأله اين است كه آيا راه حلّى وجود دارد كه قربانىها را از وضع فعلى بيرون آورده و اين حكم شرعى و عبادت اسلامى، بصورت مطلوبتر برگزار شود و از آنه همه قربانىها حداكثر استفاده به عمل آيد؟
ما اين مسأله را از دو ديدگاه قابل مطالعه مىدانيم:
1 - حكومت عربستان با شركت و كمك ديگر كشورهاى مسلمان با امكانات و ثروتهاى عظيمى كه دارند از تكنيك و صنعت بهره بگيرند و در زمينهاى اطراف منىٰ و در كنار كشتارگاهها