77و احترام خاصى را باعث شده است. بسيارى از اين خصايص قبل از اسلام - در اديان گذشته - نيز مورد اهتمام قرار گرفته است. در اين مقال كوتاه مىتوان به چند مورد از اين خصايص اشاره نمود:
1 - حرم نخستين مركز توحيد و اوّلين سرزمينى است كه مناديان الهى توحيد، تفكّر توحيدى ناب را در آن سرزمين بنياد نهاده و نداى آن را براى انسانها سردادهاند.1 به اين لحاظ، جهان اسلام بايد حرم را پايگاه اصلى تفكر توحيدى خالص بدانند و در همۀ ادوار تاريخ بويژه در تحوّلاتى كه در جهت استقرار حاكميت توحيد انجام مىپذيرد، اين جايگاه رفيع و مقدس را براى حرم از ياد نبرند و بدان به عنوان قلب الهامبخش توحيد ناب جهان اسلام بنگرند و چنين نقش سازندهاى را به آن بازگردانند.
2 - اين سرزمين، حرم ابراهيم بنيانگذار مكتب رهائى بخش توحيد است و اختصاص اين سرزمين به ابراهيم آنطور كه از برخى از روايات2 به دست مىآيد، قداست و احترام خاصى را در مورد آن برمىانگيزد كه در حقيقت هر نوع تقديس و احترام اين حرم، خود نوعى تعظيم شخصيت اين پيامبر بزرگ الهى توحيد و احترام از مكتب رهائى بخش او محسوب مىگردد.
3 - حرم به لحاظ شهر مكه نيز كه از قداست خاصى برخوردار است و در نصوص اسلامى اعم از قرآن و سنت بر بزرگداشت اين شهر تأكيد شده است3 داراى عظمت و قداست ويژهاى است كه شهر مكه را در خود جاى داده است.
4 - مسجدالحرام با تمامى عظمت و احترامى كه در اسلام دارد، در اين سرزمين (حرم) قرار گرفته است در اين مورد كافى است به اهميت و نقشى كه مسجدالحرام در قرآن و شريعت اسلام دارد4 توجه كافى مبذول گردد و از اين نقطه نظر نيز موقعيت حرم بررسى و مورد مطالعه قرار گيرد. تمامى دلها رو به سمت مسجدالحرام است: «فَوَلِّ وَجْهكَ شَطْر المَسجدالحرام»5 و مسجدالحرام مبدأ معراج پيامبر است.6 مسجدالحرامى كه: «جعلناه للناس سواء العاكف فيه و الباد»7 است و پاكسازى و سالمسازى محيط آن براى عبادت مورد تأكيد قرار گرفته و در ميان مساجد از ويژگى و امتياز خاصى برخوردار گرديده است.