48
فقه حج
موضوع شناسى احكام فقهى
محمد حسين فلاح زاده
بى شك شناخت درست موضوعات و مصاديق احكامِ فقهى، داراى تأثير روشن و بسزايى در فهم درست آن احكام است و روشن است كه به جهت پيشرفت علم و فنآورى، بسيارى از موضوعات فقهى نيز روز به روز در حال تغيير و تبديل مىباشد و مصاديق احكام و مناسك حج از اين قاعده مستثنى نيست و در اين عرصه نيز همه ساله شاهد تغييراتى هستيم؛ مانند جاىها و اماكنى كه اعمال بايد در آنجا به جا آورده شود، از اين رو، از سوى حضرت حجت الاسلام و المسلمين آقاى محمد حسين فلاح زاده اقدام به تهيۀ طرح تأسيس مؤسسهاى با عنوان: «موضوع شناسى احكام فقهى» شد كه متكفّل بررسى و تحقيق در موضوعات فقهى باشد. اكنون نوشتهاى كه پيش رو داريد گزارشى است در بيان طرح، اهداف و چگونگى تأسيس آن مؤسسه.
به جهت ارتباط بخش عمدهاى از فعاليتهاى مؤسسۀ ياد شده با احكام عمره و حج، تصميم به انتشار آن در فصلنامۀ «ميقات حج» گرفته شد تا در معرض مطالعۀ روحانيان معظم كاروانهاى حج و علما و محققان قرار گيرد و بدينوسيله از نظريات و پيشنهادهاى ارزشمند آن عزيزان نيز بهرهمند شويم.
«ميقات حج»
مقدّمه
در شرع مقدّس، هر موضوعى حكمى دارد و هر حكمى موضوعى، بنابراين، هر مسألهاى از مسائل شرعى، داراى دو عنوان است:
الف) موضوع ب) حكم
به عنوان مثال، در مسألۀ «وجوب روزه» بر مكلّف؛ «وجوب» حكم است و «روزه» موضوع آن.
بسيارى از موضوعات احكام در معرض تغيير و تبديلاند؛ لذا شناخت دقيق و همه جانبۀ موضوعاتِ احكام، ضرورتى است انكار ناپذير كه گاهى در دستيابى فقيه به حكم آن و گاه در عمل مكلّف به آن حكم و گاهى هم در هر دو