173صحيح اقتصادى و بيان فسادِ اقتصادِ مُبتَنى بر ربا، در گفتار پيامبر اكرم (ص) قبلاً شنيده شده بود؛ ليكن اعلام صريح آن در جمع مردمى كه از شهرهاى دور و نزديك، با آراى گوناگون حضور يافتند، تأثير بسزايى داشت. جريان ربا گرچه از سنّتهاى مشئوم جاهليت بود و تصريح به آن لازم نبود؛ ولى اهتمام به اقتصاد سالم و بدون ربا از يك سو و خطر خانمانبرانداز ربا كه (يمْحَقُاللهُ الرِّبَا وَيرْبِي الصَّدَقَاتِ) از سوى ديگر، موجبِ افشاى صريح آن شد، چه اينكه شروع تهذيبِ مالى و تطهيرِ اقتصادى از خود و فاميلان خودى، مقدّم بر ديگران است. جريان منحوس ربا هر چند گاهى به صورت بدر كاذب در سپهر ثروتاندوزى ظهور مىكند؛ ليكن همانند ساير تكاثرها به مَحاق مىافتد و كوثر اقتصاد سالم و بدون ربا همچنان پويا و پاياست.
آنچه حضرت نبى خاتم (ص) در اين اصل كلى به صورت قانون اساسى ايراد فرمودند، از مصاديق بارز جوامعالكَلِم است كه از عطاياى ويژه پروردگار به آن حضرت بوده و مقام شامخ نبوى (ص) نيز آن را همانند اصل كلى «برائت از مشركان» ، در سرزمين وحى به همگان اعلام نمودند. آنچه در برنامههاى موضعى نظام اسلامى مشاهده مىشود، مانند تغيير «طَغْوا» به «تقوا» ، تبديل «طَلاح» به «فَلاح» ، دگرگونى «تكاثر» به «كوثر» ، تهديم نظامِ ظلم و تأسيس ساختار عدل و مانند آن، همگى مندرج تحت كلمۀ جامع نبوى است كه آن حضرت در جريان اقامۀ حج نه صِرف اداى مناسك در ساحت معرفتزاى عرفات بيان فرمودند.
ششم؛ وحدت امّت اسلامى، مهمترين عامل تقويت دين و نيز سبب اقتدار مسلمانان در جهات گوناگون است. خطر حِياد، تكانديشى و فردگرايى، افتادن به دام شيطان است؛ چنانچه امير مؤمنان، حضرت علىبنابىطالب (ع) فرمودند:
«فإنَّ الشَّاذَّ مِنَ النَّاسِ لِلشَّيطَانِ كَمَا أَنَّ الشَّاذَّ مِنَ الْغَنَمِ لِلذِّئْبِ» به همين جهت دستور به اعتصام حبل متين همراه با نهى از تفرّق صادر شد: (وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعاً وَلاَ تَفَرَّقُوا) و براى اجراى چنين دستور، ترغيب به نماز جماعتِ هر روز و تشويق به نماز جمعۀ هر هفته و تَحضيض به نماز عيد «فطر» و عيد «قربان» ، سالى دو بار و دعوت به حضور تمام مستطيعانِ جهانِ اسلام در كنگرۀ عمومى ساليانۀ حج، در متن شريعت مطرح شد. برنامۀ رسمى