116
تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْر) .
1
وجود وجه مشتركى چون «عمل صالح» اگر مورد توجه افراد باشد، سبب پيوند بيشتر آنها مىشود و اين مهم، آنگاه به اوج مىرسدكه آن وجه مشترك، در اعماق وجود انسانها ريشه كرده و در سويداى قلوب آنها جاى داشته باشد. آثار اعمال نيكى چون تعاون، دستگيرى و ايثارگرى، همۀ مسلمانان را دربرمىگيرد. اين نگاه قرآنى سبب وحدت قلوب و نزديكى دلها مىشود. شكوه اين اعمال صالح را مىتوان در موسم حج ديد.
ج: تأسى به سيرۀ نبوى
هنگامىكه آن پيامبر رحمت و منادى وحدت، آواى توحيد را به گوش جانِ مسلمانانِ صدر اسلام رساند، عصبيتهاى جاهلى، فخر فروشىها، قومگرايىها و افتخار به عشيره و نام و نسب، به كنارى رفتند و نور عبوديت و وحدت، جامعۀ اسلامى را فرا گرفت.
اين وحدت دينى، سلمان فارسى و بلال حبشى را برادر كرد و در رديف نزديكترين ياران پيامبر (ص) قرار داد و بسيارى از دشمنىهاى ريشهدار صدر اسلام در سايۀ اين همفكرى و هماهنگى برطرف گرديد و آن حضرت توانست دلهاى مسلمانان را فارغ از نژاد، زبان، رنگ پوست و. . . به خود جذب كند.
از بهترين ابتكارها و استراتژىهاى مهم آن حضرت در به كارگيرى وحدت، برقرارى اخوت ميان مسلمانان و قبايل گوناگون بود. پيام اين پيمان اخوت و برادرى آن بود كه در امت مسلمان صدر اسلام حساسيت خاص و مشتركى پيدا شود و آثار اختلافات داخلى در آن ضعيف و كمرنگ شود. اين كار بزرگ پيامبر باعث شد بسيارى از مفاسد برگرفته از هواهاى نفسانى از بين برود و اتحاد انسانى جايگزين اختلافات حيوانى گردد.
دو قبيله كاوس و خزرج نام داشت
اين پيمان برادرى تنها بر اساس نفى انگيزههاى قومى و قبيلهاى و بر محور حق و همكارى اجتماعى شكل گرفت و خداوند آن را اينگونه ستود:
(إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَينَ أَخَوَيكُمْ وَ اتَّقُوا اللهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُون) .
2
روح حاكم بر كليت اين پيمان، ايجاد وحدت اسلامى در راستاى نگاه آرمانى و ارزشى پيامبر (ص) در جامعۀ دينى بود. آن پيامبر رحمت توانست با اين پيمان، نوعى وحدت ميان تمامى مسلمانان برقرار نمايد بهگونهاىكه آنان را به صورت امت واحد درآورد.
بارى در موسم حج و در بهترين مكان و زمان مىتوان با تأسى به پيامبر اعظم (ص) زمينههاى انسجام مسلمانان را بيش از پيش فزونى بخشيد.
2 - 3 - 1 - پيروى از سيرۀ معصومين:
امامان شيعىكه از اصل و شجرۀ نبوت و وارثان به حق پيامبر (ص) مىباشند، در جهت حفظ اسلام و جلوگيرى از نفوذ دشمنان از توصيه به همبستگى و جماعت و عمل به آن، لحظهاى فروگذار نكردهاند. آن الگوهاى دينى در رفتار خود با مخالفان، آن چنان بودند كه در بعضى اوقات مورد اعتراض بعضى از اصحاب واقع مىشدند. كلام آن بزگواران مانند رفتارشان دلهاى مؤمنان را به يكديگر نزديك مىنمود. امام صادق (ع) مىفرمايد:
«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ بَنُو أَبٍ وَ أُمٍّ وَ إِذَا ضَرَبَ عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ عِرْقٌ سَهِرَ لَهُ