155تشرف به حج در مصر علاوه برگرايش مذهبى مردم آن كشور كه عامل اساسى است، به ميزان بالايى، به زيادى جمعيت آن كشور و نزديكى به منطقۀ حجاز و برخوردارى از مرزهاى مشترك آبى قابل كشتيرانى (درياى سرخ) كه نقش مهمى در كاهش هزينه هاى سفر بازى مى كند نيز بستگى دارد.
هرچند كه به دليل بى توجهى دولتمردان مصرى در دوران معاصر به موضوع حج، به خصوص در دوران حكومت سادات و مبارك، ساماندهى حج مصرى ها ايده آل و در حد مطلوب نبود، ليكن به دليل غناى فرهنگى مردم مصر و تجربۀ غنى و ديرينۀ بخش خصوصى آن كشور، به ويژه در زمينۀ ساماندهى تورهاى گردشگرى (ناشى از توريستى بودن آن كشور) ساماندهى حج مصر در سطحى بالا تر از بسيارى ازكشورهاى اسلامى قرار دارد و قابل مطالعه، بررسى و بهره بردارى مى باشد.
سهميۀ حج مصر، همانند ديگر كشورهاى اسلامى، بر اساس يك در هزارم جمعيت مسلمان آن كشور محاسبه و تعيين مى گردد ولى در دوران رژيم مبارك و به دليل روابط حسنه اى كه با دولت سعودى داشت، هر ساله سهميه اضافى به ميزان 5000 تا 10000 نفر دريافت مى كرد.
سهميۀ حج مصر به سه دسته به شرح زير تقسيم مى گردد:
*حج قرعه
*حج سياحى (شركت ها)
*حج تضامنى (جمعيت ها، انجمن ها و تشكل هاى مردمى)
اكنون به بررسى شرايط ثبت نام و اعزام حجاج دسته هاى سه گانۀ حج مصر و چگونگى ساماندهى و خدمات رسانى به آن ها مى پردازيم:
الف: حج قرعه
بخش عمدۀ سهميۀ حج مصر به حج قرعه كه در واقع حج دولتى است، اختصاص دارد. مسئول و متولّى ساماندهى اين حج، وزارت كشور مصر (معاونت امور مالى و ادارى) است. دولت مصر جز هزينه هاى ثبت نام و سفر حج، پولى از متقاضيان تشرف دريافت نمى كند و سودى يا كارمزدى بابت ساماندهى اعزام حجاج در نظر نمى گيرد. دولت مصر ادعا دارد كه نه فقط از محل اعزام حجاج درآمدى كسب نمى كند بلكه هزينه هاى ادارى ساماندهى حج و اعزام اعضاى بعثۀ رسمى مصر را از