111اهل سنت سه گروهاند؛ يك گروه تودۀ سنيان كه شافعى و حنفى هستند و در كشورهاى مختلف زندگى مىكنند. گروهى صوفيه كه در هند و شمال آفريقا و برخى از نقاط ديگر سكونت دارند. سوم سلفىها و وهابىها كه در دويست سال گذشته به وجود آمده و در سى سال گذشته، تلاش زيادى براى نفوذ ميان اهل سنت داشتهاند. با دو گروه اول مىشود وحدت كرد، اما با سلفىها امكان وحدت بسيار دشوار است. علتش هم اين است كه اساس سلفىگرى روى دشمنى با شيعه و صوفيه بنا شده و وقتى چيزى جزو اساس يك فرقه شد، امكان گرفتنش تقريباً ناممكن است. شايد روزگارى سلفىها به خاطر افراط كارىها يا كمبود مادى و پولى ضعيف شوند اما در حال حاضر در دنياى اسلام نفوذ زيادى پيدا كردهاند. هم پشتوانۀ سياسى و هم پولى پشت سر آنها است. براى غربىها هم ايجاد اختلاف، مهم است كه سلفىها دقيقاً در همين مسير حركت مىكنند. بنابراين، تا وقتى سلفىها به منافع غربىها كارى نداشته باشند، مورد حمايت خواهند بود يا دست كم غربىها مشكلى با آنها نخواهد داشت و حتى اگر تضمين دهند كه منابع آنها را تأمين مىكنند با آنها كنار خواهند آمد. سلفىها چون اساس شكل گيريشان مبارزه با غرب نيست، بلكه مبارزه در درون جامعه اسلامى است، اصولاً با غربىها مشكل ندارند. به هر حال وحدت با اكثريت سنىها مىتوان برقرار كرد، مشروط به اينكه تحت تأثير سلفىها نباشند.
ميقات حج: با توجه به تجربهاى كه در كتابخانۀ مجلس و مخطوطات آنجا داريد بفرماييد چه ميزان و چه در صدى از آثار تراثى، مربوط به عمره و حج و حرمين شريفين است؟
آثار مربوط به حج در ميان مخطوطات چندان گسترده نيست. اين آثار در چند بخش است؛ يكى فقه است كه البته به مناسبت آثار فقهى و مقدارى كه به حج پرداختهاند، نسبتاً قابل توجه است. اين مباحث البته اجتهادى و فقهى است و جنبۀ عمومى ندارد. آثار ديگر تاريخى است و سوم هم سفرنامهاى. در اين دو بخش اخير، نوشته و آثار فراوان نيست. برخى از آنها كه مشهور است، طى پنجاه سال گذشته به تدريج توسط ديگران و اندكى هم توسط بنده چاپ شده است. البته ممكن است لابلاى كتابها، يادداشتهايى در باره مكه و مدينه يافت شود. در ميان اجازات، يا در انجامه كتابها و مانند اينها. اين جور موارد هم چندان زياد نيست و كسانى مثل آقاى حسين واثقى كه سالها است به طور تخصصى در اين باره فعاليت مىكنند، به تدريج مىتوانند اين آثار را گردآورى و منتشر كنند.