121در وقت زيارت شام، از مرقد حضرت زينب ياد كرده، اما افزوده است: «گويند اين زينب، زينب بنت على (ع) نيست بلكه زينب ديگرى است، و الله يعلم.»
در اين سفرنامه از برادرش هم ياد كرده كه در همين سفر و در شهر حلب از دنيا رفته است و در قبرستانى ما بين مقام رأس الحسين و مرقد محسن كه از كهنترين قبرستانهاى شيعى است، دفن شده است؛ «مرحوم اخوى آخوند ملا عبدالجواد بادكوبهاى در حلب فوت شد. شب جمعه شهر رمضان سنه و در حوالى اين دو موضع دفن شد. رحمة الله عليه.» پس هر دو برادر روحانى و منسوب به بادكوبه بودهاند. عجالتا ما حق داريم آنها را به اصفهانى هم ملقب سازيم!
به جز برادرش نام كسى جز شخصى به نام حاجى قارى چاوش در اين رساله برده نشده و معلوم مىشود وى با تجربهاى كه داشته برخى از كارهاى كاروان را انجام مىداده است.
نسخه سفرنامه
نسخه اين سفرنامه در انستيتو نسخ خطى آكادمى علوم جمهورى آذربايجان است كه به كوشش آقاى عارف رمضان، به كمك سردبير وقت نشريه گنجينه اسناد شماره (پاييز و زمستان) در همان باكو مقابله و در نشريۀ ياد شده منتشر گرديده است. جناب عارف از دوستان قديم است كه روزگارى هم در كتابخانه آيت الله مرعشى در قم مشغول فعاليت بود و رسالهاى مشترك هم با همديگر در ميراث اسلامى ايران چاپ كرديم. از ايشان درخواست كردم تصوير نسخه را برايم بفرستد كه فرستادند اما مع الاسف تنها هشت صفحۀ آن - از ميان رساله - از طريق ايميل رسيد. همين مقدار را با متن چاپى مقابله كردم و ايراداتى كه بود تا حد ممكن بر طرف ساختم. اين ايرادات عمدتاً در ثبت اسامى جغرافيايى است كه اشتباهاتى هم روى داده بود. شهر مخا در چند جا فحا ثبت شده، همين طور حما، «حمرا» ، وادى ليمو «وادى اليحو» ، بئر جديد «برء جديد» ، و ضعيفه به جاى «رضيعه» . و شگفت آنكه «يوشع بن نون» را در متن «يوشع بن نوح» كرده و اصلى را در پاورقى آمده است! اما به هر روى، زحمت اصلى كشيده شده بود و الفضل للمتقدم. با سپاس از آقاى رمضان كه تصاوير را براى بنده فرستادند.
بدين جهت نام جناب عارف رمضان را روى تصحيح نگاه داشتم، اما اين مقدمه و هم تصحيحِ مجدد، از اينجانب است.
***