139مىرسانند. علاوه بر رسم پيادهروى، آداب و اعمال ديگرى همچون زيارت امام حسين (ع) در روز اربعين و به راه افتادن دستههاى بزرگ سينهزنى و زنجيرزنى نزديك قبر سيدالشهدا (ع) نيز در اين روز صورت مىگيرد.
آنچه مراسم اربعين را از ديگر مراسمهاى مذهبى شيعه متمايز مىسازد، بروز حالت همبستگى و يكپارچگى اجتماعى، به شكل روشن در طول برگزارى اين مراسم است و مردم به دلخواه خود، خانه و خوراك و پوشاك و همه امكانات خود را براى عزاداران و شركتكنندگان در مراسم هزينه مىكنند و در اين راه، از كوچكترين خدمتى دريغ نمىورزند.
مفهوم «رسم عزادارى»
اهميت رسوم عزادارى اساساً در اين است كه يك عمل طبيعى را در انسان به نمايش مىگذارد؛ چون عكسالعملى عادى و غريزى در وجود اوست و جزئى از ساختار روحى - روانى او را تشكيل مىدهد. عزا و ماتم معمولاً به صورت غم و اندوه در فقدان چيزى يا شخصى كه با انسان رابطه قوى و خاص داشته، بروز مىيابد. بنابراين فقدان و نبودن، عنصر اصلى عزادارى است و اگر نباشد، سوگوارى و مانند آن امكان نمىيابد. اين فقدان و از دست دادن، معمولاً با احساساتى آميخته به اندوه همراه است كه نسبت به جايگاه آنچه از دست رفته و نيز بر حسب گنجايش روحى فرد، متفاوت مىباشد.
غزالى (450 - 505ق) در دائرة المعارف دينى خود به نام «احياء علوم الدين» بخش بزرگى را به اين موضوع اختصاص داده است. به باور او مرگ فقط يك تغيير حالت است و سفرى است كه گذشتگان زودتر انجام داده و به مقصد رسيدهاند. بنابراين برداشت، انسان نبايد در مرگ دوستان و عزيزانش اندوه بسيار نشان دهد؛ چون خود به زودى بهآنها ملحق مىگردد. مشاركت در تشييع جنازه و مراسم عزا، بايد شخص را به تفكر در مرگ و آمادگى روبهرو شدن با آن وادار كند. 1
سوگوارى و عزادارى براى اموات در اسلام، بيش از آنكه جنبه فردى و تخليه روحى - روانى داشته باشد، حالتى است ارزشمند كه پايههاى روابط اجتماعى را در امت اسلامى محكمتر مىسازد و با مشاركت مسلمانان در مراسم عزا و تشييع جنازه و نماز گزاردن بر آن