96
چهل روز گريه
انسان مؤمن را ويژگىهايى است كه معرفت به آن ويژگىها نياز به تعمق دارد. در اينجا به چند نمونه از اين ويژگىها اشاره مىكنيم:
1. قلب مؤمن محل عرش خداوند است؛ چنانكه پيامبر اكرم (ص) فرمودهاند:
«قلْبُ المؤمنِ عَرْشُ الله» .
2. نگاه و ديد مؤمن، نگاه و ديد «اعتبار» و پندآموزى است، او به دنيا و تحولات كوچك و بزرگ جهان سطحى نمىنگرد؛ بلكه عينك «عبرت» و آگاهى را بر ديده دل زده و از پشت اين عينك، دنيا را آنطور مطالعه مىكند كه زمينههاى غفلت و بىخبرى را به كلى زايل نموده و نور آگاهى را در عمق جان مىتاباند. امام على (ع) مىفرمايند:
«وَاِنّما ينْظُرُ المؤمن اِلى الدُّنيا بِعَيْنِ الاعتبار» ؛ 1انسان مؤمن با ديده عبرت به دنيا مىنگرد.
3. مؤمن را همانند ديگر انسانها گمشدهاى است كه در بيابان زندگى به دنبال آن مىگردد، ولى گمشده او مانند گمشدههاى ديگران نيست. او عاشق حكمت و گوهرهاى ناب و سازنده انسانيت است و لذا گمشدهاش را حكمت مىداند: اميرالمؤمنين (ع) مىفرمايند:
«الحِكْمِة ضالّة المؤمن» . 2
چنين انسانى با اين ويژگىها منبع خير و بركت براى جامعه است و چراغى مىباشد كه محفل تاريك انسانها را روشن مىسازد و آنقدر عظمت دارد كه هرگاه انسان مؤمنى از جهان رخت بربندند، زمين براى او چهل روز گريه مىكند! رسول خدا (ص) فرمودند
: «يا اباذر! اِنَّ الارضَ لَتَبْكى عَلَى المؤمن اذا مات اربعين صباحاً» ؛ 3اى ابوذر! هرگاه انسان مؤمنى از دنيا برود، زمين از فراق او چهل روز مىگريد.
چهل خانه
بخش نسبتاً گستردهاى از تعاليم آسمانى را آداب معاشرت تشكيل مىدهد كه هرگاه اين تعليمات عميق و دقيق معاشرتى، بر جامعه بشرى حاكم شود، قدرت آن را دارد كه زندگى خفقانآور انسان امروز را دگرگون سازد و او را كه در تاريكى شهوت و قدرت و جهل گرفتار آمده، به سرمنزل نور و انسانيت هدايت كند. اسلام، اصول روابط انسانها را بر پايه ايمان به خدا و اعتقاد به كرامت انسان پايهريزى مىكند و بر اساس يك سلسله حقوق انسانى، جايگاه هر فردى را دربرخوردهاى فردى و اجتماعى مشخص مىسازد. برخورد با پدر و مادر، با فرزندان،