125اقامه نماز غير از خواندن آن است. خواندن نماز و تداوم بر آن، عملى است واجب و در قرآن كريم از اوصاف مؤمنان شمرده شده است: (والّذين هم علي صلواتهم يحافظون) ، امّا مهمتر از آن، اقامه و برپاداشتن نماز است كه از اوصاف تقواپيشگان به شمار آمده و آن برپا داشتن حقيقت نماز است. برپا شدن حقيقت و روح نماز به اين است كه گذشته از تلفّظ اذكارِ قرائت و كلمات ذكر ركوع، سجود، تشهّد و مانند آن و صرف نظر از هيئتهاى خاصّ استوا و انحناى تام و غيرتامّ و نشستن و نظير آن و قطع نظر از تصوير مفاهيم اذكارِ آن در ذهن، پيام اصلى آن از وجود لفظى و ذهنى بيرون آيد و به وجود عينى برسد و در محدوده روح نمازگزار متمثّل گردد و سپس با سنّت و سيرت مستمر او در جامعه جلوه كند و با تبليغ و تعليم و تزكيه نفوس مستعد ديگران، آنها نيز به عنوان روح متمثّل نماز پرورش يابند تا [اين كه] حقيقت چيزى كه در قرآن مجيد، به عنوانِ ناهى از فحشا و منكَر و به عنوان علاج و شفاى درد هلوع و جزوع و منوع بودن انسانِ طبيعى است، در متن جامعه بشرى متمثل گردد. 1
«وَ امَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ»
دستور به انجام كار خير و بازداشتن از انجام كار زشت، به عنوان دو واجب بسيار گرانبها در دين اسلام مطرح شده و همواره مورد سفارش رهبران امت و علما و انقلابيون در طول تاريخ قرار گرفته است. در بخشى از روايت امام باقر (ع) در اهميت اين فرمان الهى آمده است:
«إِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيَ عَنِ الْمُنْكَرِ سَبِيلُ الْأَنْبِيَاءِ وَ مِنْهَاجُ الصُّلَحَاءِ فَرِيضَةٌ عَظِيمَةٌ بِهَا تُقَامُ الْفَرَائِضُ وَ تَأْمَنُ الْمَذَاهِبُ وَ تَحِلُّ الْمَكَاسِبُ وَ تُرَدُّ الْمَظَالِمُ وَ تُعْمَرُ الْأَرْضُ وَ يُنْتَصَفُ مِنَ الْأَعْدَاءِ وَ يَسْتَقِيمُ الْأَمْر» ؛ 2امر به معروف و نهى از منكر، رويه پيامبران و شيوه صالحين است و فريضه بزرگى است كه در پرتو آن، فرامين و فرايض الهى برپا و راهها ايمن و كسبها و مشاغل حلال و رد مظالم مىگردد. زمين به واسطه اين فريضه، آباد و از دشمنان انتقام گرفته مىشود (يا انصاف از دشمنان آشكار مىگردد) و امر اجتماع اصلاح مىشود. 3
امام حسين (ع) به عنوان پرچمدار و سرسلسله آمران به معروف و ناهيان از منكر بوده و چشم اميد و نقطه اتكا و مايه دلگرمى آنها به شمار مىرفته است و هرگاه انقلاب و نهضتى دچار