272توسط ايشان در آنجا، مطلبى است كه از حديث بلال برداشت مى‌شود و اين مطلب كه ايشان در آنجا نماز نخوانده‌اند از روايت ابن عباس استفاده مى‌شود و در اين ميان، مردم بايد حديث بلال را بپذيرند؛ زير او نماز را تأييد كرده و ابن‌عباس آن را نفى كرده است و شهادتِ تأييدكننده را بايد پذيرفت و شهادت نفى‌كننده ناپذيرفتنى است و هركس سخن بلال (نماز خواندن پيامبر صلى الله عليه و آله ) را به دعا كردن، تفسير و تأويل كند، بى‌مورد است؛ زيرا در حديث ابن‌عمر، قيد دو ركعت نماز آمده‌است، (و معنا كردن «نماز» به «دعا» و...
بى‌جاست). ولى روايت ابن‌عباس و روايت بلال هر دو صحيح هستند؛ چراكه آن حضرت صلى الله عليه و آله روز عيد قربان وارد كعبه شد، ولى نماز نخواند، امّا فرداى آن روز وارد شد و نماز خواند كه در حَجّةالوداع بوده است. اين حديث از ابن‌عمر با اسناد درست و صحيح روايت شده و «دار قطنى» آن را آورده و از افزوده‌هاى اوست. 1«شيخ محى‌الدين نووى» در شرح صحيح مسلم مى‌گويد: اهل حديث همگى روايت بلال را ملاك قرار مى‌دهند؛ زيرا او تأييد كرده و آگاهى و خبر افزوده‌اى در حديث او هست، لذا ترجيح آن واجب مى‌آيد. مى‌گويد: اما اين كه اسامه (نماز پيامبر صلى الله عليه و آله را) نفى كرده، مى‌تواند بدين صورت باشد كه آنها وقتى وارد كعبه شدند، در را بستند و مشغول دعا شدند و اسامه پيامبر صلى الله عليه و آله را ديد كه دعا مى‌كند. سپس اسامه در گوشه‌اى و پيامبر صلى الله عليه و آله در گوشۀ ديگر، مشغول (عبادت) شدند و بلال نزديك پيامبر صلى الله عليه و آله بوده و پيامبر صلى الله عليه و آله كه نماز خواند، بلال او را ديد، ولى اسامه نديد چون دور از ايشان و مشغول نيايش بود و حضرت صلى الله عليه و آله نيز نماز را آهسته مى‌خواند و چون در بسته بود (داخل كعبه تاريك بود) و اسامه نمى‌ديد و با توجه به دورى وى و مشغول بودنش به دعا، مى‌تواند بنا بر گمان خود، نماز خواندن پيامبر صلى الله عليه و آله را نفى كند، ولى براى بلال محقق بود و خبرش را داد.
و در «المجموع» كه همان «شرح مهذّب» است، گويد: نظريۀ علما بر اين است كه: