266
جابر از چه كسانى روايت مىكند؟
جابر بن عبدالله روايات بسيارى از معصومين بهويژه پيامبر اكرم (ص) دارد. بخشى از اين روايات را بدون واسطه از پيامبر گرامى روايت مىكند و بخش ديگر را به واسطه ديگران و اين نشان مىدهد كه ده سال همنشينى و همراهى با رسول الله (ص) موجب نشد كه جابر خود را از احاديثى كه ديگران از آن حضرت شنيدهاند، بىنياز بداند و به آن اهميت ندهد؛ بلكه جابر تشنه دانش و حديث معصوم است؛ بىواسطه باشد يا با واسطه.
در كتاب «تهذيب التهذيب» آمده است كه جابر از اين افراد روايت كرده است: پيامبر اكرم (ص) ، امام على (ع) ، ابوبكر، عمر، ابوعبيده، طلحه، معاذ بن جبل، عمار ياسر، خالد بن وليد، ابى بردة بن نيار، ابوقتاده، ابوهريره، ابوسعيد، عبدالله بن انيس، ابوجميل ساعدى، ام شريك، ام مالك و امكلثوم دختر ابىبكر. 1
تاريخ وفات جابر
رجاليان و مورخان، سال وفات جابر را به تفاوت نقل كردهاند؛ از جمله اين تاريخها را ضبط كردهاند: سال 73 هجري 2، 74 هجري 3، 76 هجري 4، 77 هجري 5، 78 هجري 6.
در برخى كتابها ماجراى وفات او را ذكر كرده و نوشتهاند: حجاج بن يوسف ثقفى در تشييع جنازه او حاضر بود و بر او نماز خواند. 7با توجه به اين نكته كه حجاج از سال 73 تا سال 74 به مدت يك سال والى مدينه بود و پس از آن تا آخر عمرش والى عراق شد، طبعاً بايد وفات جابر بين سالهاى 73 تا 74 واقع شده باشد.
در بعضى كتابها آمده است كه در آن هنگام «ابان بن عثمان» والى مدينه بوده و در آن مراسم حاضر شده و كفنى هم براى جابر آورده است. 8طبرى امارت ابان بر مدينه را از سال 76 تا 83 دانسته است. 9پس وفات جابر طبق اين تاريخ بايد بين 76 تا 83 هجرى واقع شده باشد.
از حديثى كه كلينى در كافى ذكر كرده، استفاده مىشود كه جابر به هنگام ارتحال و شهادت امام زينالعابدين (ع) زنده بوده و امام باقر (ع) در دوران امامت خود به خانه جابر رفت و آمد داشته است. 10با توجه به اين نكته كه دانشمندان شهادت امام چهارم را در سال 94 يا