216
پاسخ
ضرر بر دو گونه است: 1. ضررى كه موجب مرگ و قطع عضو و امثال آن شود؛ 2. ضررى كه تا اين حدّ نيست، گرچه اندكى سختى و رنج داشته باشد.
پيادهروى زيارت حضرت بر فرض كه با ضرر اندكى همراه باشد، منافع فراوان به همراه دارد و عامل نشاط و تحرك و طراوت انسان مىشود؛ بهويژه كه امروزه به علت عادت به استفاده از وسايل حمل و نقل، انسان بيشتر نياز به اينگونه فعاليتها دارد. در استفتائى از آيات عظام خوئى و تبريزى همين موضوع پرسيده شده كه چنين پاسخ دادهاند:
امور مستحبى اگر مستلزم ضرر باشد، آيا جائز است؟ مثلاً پيادهرفتن براى زيارت امام حسين (ع) سبب تورم پاها يا بيمارى طولانى مثلاً يك ماهه شود. آيا در اين حالت جايز است؟
- آيتالله خوئى: مادام كه ضرر در حدى نيست كه احتمال هلاك جان باشد، اشكال ندارد.
- آيتالله شيخ جواد تبريزى: تا وقتى ضرر اين كار در حدّ هلاكت يا جنايت بر نفس نباشد، اشكال ندارد. 1
اشكال دوّم: آزردن خود
گفتهاند پيادهروى نوعى خودآزارى و به رنج افكندن خود است؛ بنابراين عقلاً قبيح است و از آنجا كه حكم عقل و شرع يكى است، پيادهروى مشروع شمرده نمىشود.
پاسخ
حكم عقل در مواردى است كه منجر به ايذاى نفس باشد و غرض عقلايى در كار نباشد؛ مثلاً وارد آوردن جراحتى در بدن، بدون دليل. ولى اگر هدف عقلايى مهمى در كار باشد، عقل، حكم به قبح كار به طور مطلق ندارد. عقلا نيز رنجها و مشقات را براى دستيابى به اهداف خود تحمل مىكنند. پيادهروى زيارت حسينى گرچه با قدرى سختى و رنج همراه است، ولى خير دنيا و آخرت در آن نهفته است و رنجى اندك در برابر پاداشى بزرگ است.
اشكال سوّم: اختلاط زن و مرد
برخى با تكيه بر مسئله اختلاط زن و مرد گفتهاند: چون زيارت امام حسين (ع) و مخصوصاً پيادهروى، توأم با اختلاط زن و مرد است، كارى حرام مىباشد و حداقل، ترك پيادهروى، اولى و زيارت سواره، افضل است.