276از جمله عوامل آبادانى روزافزون اين شهر كوچك و تازه تأسيس اين بود كه ابوطاهر سباشى، ملقب به «سعيد» گماشتۀ شرفالدوله فرزند عضدالدوله، از رودخانۀ «دجيل» نهرى تا شهر كاظمين احداث كرد و آب را به مشهد موسى بن جعفر (ع) رساند. 1اين كار، بين سالهاى 376 تا 372 هجرى يعنى سالهاى سكونت شرفالدوله در بغداد صورت گرفت.
از روايتهاى تاريخى مربوط به اين دورۀ تاريخى چنين برمىآيد كه در اواسط قرن پنجم، سكونت پيرامون زيارتگاه كاظمى رو به ازدياد نهاده و بيشتر ساكنان از علويان بودهاند. همچنين در محدودۀ داخل و خارج ديوار شهر نيز خانههاى مسكونى وجود داشته است. 2در روايت ابنجوزى در شرح حوادث سال 450 هجرى آمده است:
خليفه را به مشهد كاظمى و مقابر قريش بردند و به او گفتند: شب را در اينجا سپرى مىكنيد؟ گفت: نه، ساكنان اينجا علوىهايى هستند كه به بهانۀ صاحبان اين مزار با من دشمنند. 3
در جريان سيل سال 466 هجرى ديوار مشهد كاظمى ويران گرديد. 4طبيعتاً اين سيل بر خانههاى پيرامون آن ديوار نيز آثار مخرب بر جاى نهاده، هرچند كه تفصيلى در اين باره در اختيار نداريم.
در سال 490 هجرى محمد مجدالملك ابوالفضل اسعد براوستانى قمى، چند كار عمرانى در كاظمين انجام داد؛ از جمله اينكه در گوشهاى از زيارتگاه خانهاى براى استراحت زائران بنا كرد. 5
در فتنۀ سال 517 هجرى علوىهاى ساكن مشهد كاظمى (ع) براى شكايت از آنچه بر خودشان و بر زيارتگاه دو امام همام (عليهم السلام) رفته، 6به ديوان خليفه رفتند و، اعتراض نمودند. اين نشان مىدهد كه در آن عصر، تعداد زيادى از علوىها در آنجا ساكن بودهاند.
در سال 554 و 569 هجرى 7دو سيل بزرگ در شهر كاظمين خرابىهايى به بار آورد. در سيل دوم ميزان ويرانىها بسيار جدّى و سنگين بود؛ چندان كه خانهها و بيشتر ديوار شهر تخريب شد. 8
در يكسوم پايانى قرن ششم، بنابر سخنان مورخين، مشهد كاظمى اهالىاى داشته است و تعبير «اهل مشهد موسى بن جعفر (ع)» در كلمات ايشان فراوان يافت مىشود؛ چنانكه مىگويند: «اهالى مختاره» يا «اهالى كرخ» . اهالى كاظمين در قرن ششم پرشمار بودهاند و