309كه در نوع خود كتابى بى‌نظير و مرجع به شمار مى‌آيد و از جهت بلاغت و نگارش، نمونه‌اى عالى است. «تاريخ الكاظمين» نيز از تأليفات اوست.
شيخ مرتضى آل‌ياسين (متوفاى اواخر دهه هفتاد قمرى) تا پايان عمر بابركتش، يكى از مراجع تقليد و پيشوايان معنوى در نجف اشرف و عراق بود. وى رهبرى «جماعة العلماء» را نيز بر عهده داشت كه تا اواخر دهه پنجاه در ميدان فعاليت‌هاى سياسى و اجتماعى و فرهنگى و حوزوى بسيار نقش داشت؛ چنان‌كه در برابر تحركات ضد دينى و انحرافات اجتماعى و سياسى دوره‌هاى اخير عراق نيز موضع‌گيرى‌هاى بى‌پروا و روشن‌گرانه آن جمعيت مشهور و معروف است.
در اين‌جا بايد از فرزند بزرگوار شيخ محمدرضا آل‌ياسين، يعنى جناب شيخ محمدحسن آل‌ياسين ياد كنيم؛ محقق و نويسنده‌اى كه ده‌ها كتاب و تأليف ارزشمند را تحقيق و پژوهش كرده و نوشته‌هايى نيز از خود بر جاى نهاده است؛ از جمله: مكتبة الصاحب بن عباد؛ الردّ على نقد الفكر الدينى و بحث عن مقابر قريش. تأسيس كتابخانه عمومى امام حسن (ع) و برگزارى همايش شعرى عكاظ، از فعاليت‌هاى فرهنگى اوست.
فعاليت ادبى و فكرى در كاظمين
فعاليت ادبى و فكرى در كاظمين
در كاظمين فعاليت‌هاى گسترده ادبى و تلاش‌هاى بى‌وقفه فكرى بسيارى جريان دارد. افزون بر كتابخانه‌هاى متعدد اختصاصى و معروف كه آكنده از نسخه‌هاى نفيس خطى و نگاشته‌هاى منحصر به فرد است، كتابخانه‌هاى بزرگ عمومى نيز در كاظمين يافت مى‌شود؛ از جمله:
1. كتابخانه شهرستانى، در صحن حرم كاظمين كه از قديمى‌ترين كتابخانه‌هاى عمومى شهر است. تاريخ دقيق تأسيس آن را نمى‌دانيم؛ اما روشن است كه در اوايل دهه پنجاه قرن اخير ميلادى، ساخت آن آغاز شده است.
2. كتابخانه عمومى امام حسن (ع) كه شيخ محمدحسن آل‌ياسين آن را در اوايل دهه پنجاه تأسيس كرد و محل آن در حسينيه آل‌ياسين در محله «القطانه» نزديك حرم كاظمين واقع شده است.
3. كتابخانه عمومى جامع هاشمى كه به همت علامه سيد اسماعيل صدر، در اوايل دهه شصت ميلادى در جامع هاشمى، در محله نواب، نزديك ميدان الزهراء بنا شده است.