37مسلمانان فراهم گردد و بازارهاى اسلامى با امنيت كامل تشكيل و رونق يابند و مسلمين از آنها مايحتاج خود را تهيه نمايند.
2. كاهش هزينههاى مبادلاتى
مسلمانان با وجود اخوت و برادرى كه بين آنان حاكم است و نيز مذهب و مرام و مسلك واحدى كه دارند، معمولاً اعتماد متقابلى به يكديگر دارند كه در ادبيات سرمايه اجتماعى بسيار حائز اهميت است. از مهمترين كاركردهاى اقتصادى اعتماد اين است كه هزينههاى مبادلاتى 1 مربوط به هماهنگىهاى رسمى نظير قراردادها، سلسله مراتب، مقررات ديوانسالارانه، هزينههاى كسب اطلاعات و هزينههاى مربوط به فعاليتهاى قانونى را كاهش مىدهد. در انعقاد قرارداد بين دو يا چند نفر، بسته به اينكه اطراف قرارداد در چه سطحى از اعتماد به يكديگر قرار داشته باشند، در تنظيم قرارداد جانب دقت و احتياط را بالا مىبرند كه بالطبع هزينۀ انعقاد قرارداد را افزايش مىدهد و هرچه اين اعتماد شديدتر باشد، هزينههاى انعقاد قرارداد كمتر خواهد بود.
البته قرارداد كاملى كه بتواند تمام جوانب و هزينههاى جانبى يك قرارداد را در برداشته باشد، غير ممكن يا بسيار مشكل و پرهزينه است. در اين حالت است كه اعتماد و سرمايه اجتماعى به كمك افراد و گروهها آمده و با كاهش فرصتطلبى، ضعفهاى موجود در قراردادهاى ناقص را جبران كرده و ضمن ايجاد رونق اقتصادى مىتواند بازدهى قراردادها و مناسبات را افزايش داده و هزينه توليد را كاهش دهد(رنانى و ديگران،1386،ص136 - 137).
در چنين شرايطى مسلمانان با داشتن اعتماد متقابل شديد به يكديگر به راحتى مىتوانند با ديگر مسلمانان وارد فعاليتهاى اقتصادى شوند و بسيارى از هزينههاى مربوط به جستجوى شركاى موثق و نظارت و كنترل شريك به منظور عدم تخلف او و بسيارى از هزينههاى ادارى و قانونى تنظيم سند را كاهش دهند. براى مثال دو نفر تاجر از دو كشور مختلف وقتى براى انجام فريضۀ حج وارد مكه مىشوند و در محيط معنوى و الهى آن با هم آشنا شده و با يكديگر گفتگو كرده و تبادل نظر نموده و از اوضاع يكديگر مطلع مىشوند و تجربيات خود را در اختيار همديگر مىگذارند، خيلى راحتتر مىتوانند با يكديگر قرارداد و همكارى اقتصادى داشته باشند تا همين دو نفر در شرايطى خارج از فضاى امن و معنوى حج كه در انعقاد قرارداد بايد چندين نوع وثيقه و ضمانتى را به طرف مقابل ارائه دهند تا فرد مقابل فكر غش و فريب در معامله را به خود راه ندهد و باز هم كامل نمىتواند جلو شكست در معامله را بگيرد.