201بى‌شك كنگره جهانى حج در برگيرنده منافع مهمّى براى مسلمين است و زائران كشورهاى اسلامى در اين كنگره بزرگ بايد از آن بهره‌مند گردند؛ خداوند متعال در آيات ذيل مى‌فرمايد:

(وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ فِي أَيّٰامٍ مَعْلُومٰاتٍ عَلىٰ مٰا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعٰامِ فَكُلُوا مِنْهٰا وَ أَطْعِمُوا الْبٰائِسَ الْفَقِيرَ) (حج: 27 و 28)

اى ابراهيم(ع) در ميان مردم حج را فرياد كن تا پياده يا سواره بر شتران لاغر از سرزمين‌هاى دور به سوى تو آيند و شاهد منافع خود باشند و در روزهاى معين خدا را ياد كنند كه آنان را از گوشت حيوانات روزى داده است پس بخوريد از آنها و به مستمندان نيازمند بخورانيد.

در آيه ديگر مى‌فرمايد. ( لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنٰاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّكُمْ ) ¹ضمن انجام عبادت و ذكر خدا و كسب تقوى مانعى نيست كه از منافع اقتصادى و معيشتى نيز بهره گيريد در تفسير عياشى از امام صادق(ع) در ذيل آيه فوق، روايتى اين چنين نقل شده است:

ارزق اذا خرج من احرامه و قضي نسكه فليشتر و ليبيع في الموسم . ²

مقصد از طلب فضل خداوند، تحصيل روزى است هنگامى‌كه شخص از احرام خارج شد و اعمال حج را به پايان برد، به خريد و فروش بپردازد.

البته مسئله معيشت و اقتصاد در حج از بدو تأسيس ام القرى بوسيله حضرت ابراهيم(ع) طرح شد كه فرمود: ( وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرٰاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ ) ³قرآن در آيه ديگر از لطف و مهربانى خداوند كه همواره بر بشريت جارى مى‌نمايد مى‌فرمايد:

(أَ وَ لَمْ نُمَكِّنْ لَهُمْ حَرَماً آمِناً يُجْبىٰ إِلَيْهِ ثَمَرٰاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقاً مِنْ لَدُنّٰا)

آيا حرم امنى در اختيار آنان ننهاديم كه همه نوع ثمرات و كالاها بدان سوى برده مى‌شود و اين‌گونه قابل قبول است شهرى كه در ميان سنگ‌هاى سخت و صخره‌هاى سياه و كوه‌هاى سر به فلك كشيده، بتواند محل ورود و بارانداز ارزاق و كالاهاى گوناگون از سراسر دنيا باشد.

در روايتى از پيامبر(ص) نقل شده است:

« من اراد الدنيا و الآخر فليوم ذا البيت » ⁴؛ « كسى كه خواهان دنيا و آخرت است بايد آهنگ اين خانه نمايد» و بعد مى‌فرمايد:

«حجّوا تستغنوا» ⁵؛ «حجّ به‌جاى آوريد تا بى‌نياز گرديد».