188
6. آينده نگرى در اقتصاد ايران
با ادامه وضعيت فعلى از نظر استخراج، صادرات و درآمد ارزى نفت، تا ده سال آينده، درآمد ارزى از محل صدور نفت، براى كشورمان اطمينان بخش نيست. با اين توضيح كه اگر استخراج نفت بهصورت دو يا سه سال قبل ادامه يابد و در صورت تداوم تحريمها و خروج شركتهاى فعال در كشف و استخراج نفت، سالانه از ظرفيت توليد كاسته مىشود. و از سوى ديگر، به رغم افزايش قيمت سوخت در كشور، مصرف داخلى سوخت، به دليل كم كشش بودن تقاضا نسبت به قيمت و نيز افزايش سالانه تعداد خودروها بيشتر شده؛ به طورى كه برآوردها نشان مىدهد كه در پايان دهه1390، مازاد مصرف چندانى براى صادرات وجود نخواهد داشت (ر. ك: گلاب، 1390) ضمن اينكه تحريم خريد نفت نيز ممكن است اين فرايند را به جلو بيندازد.
ساير موارد
1. مزاحمت بيمارىهاى مسرى
سرماخوردگى بهويژه از نوع آنفلوآنزا در ايام حج بسيار شايع است و طبق برآوردها سالانه، انواع جديد اين بيمارى از اقصى نقاط جهان از طريق زائران منتقل مىشود. از طرفى واكسنهاى موجود نيز حداكثر با نوع بيمارىهاى شناخته شده قبلى مقابله مىكنند. از سوى ديگر سالانه تعداد بسيار زيادى از حجاج به انواع جديدى از بيمارىها خصوصا آنفلوآنزا مبتلا مىشوند كه هزينه مادى بالايى دارد و فرصت معنوى ارزشمند حجاج را دچار اشكال مىكند. اين بيمارىها پس از بازگشت حجاج، بيشتر شيوع مىيابد، چرا كه استقبال كنندگان زيادى را - به دليل مصافحه - نيز مبتلا مىنمايد. مىتوان هزينههاى درمان اين بيمارىها شامل هزينه فرصتهاى از دست رفته، ويزيت پزشك، دارو و درمان را فقط براى ايرانيان، حدود 27 ميليارد ريال در سال برآورد نمود.
2. اسراف
بسيار ديده مىشود كه بهويژه در شهرهاى بزرگ، افراد براى چندمين بار عازم سفر حج شده، پس از بازگشت، هزينههاى گزافى بابت موارد مستحب و غير مستحب مانند برپايى مراسم ديدار با هزينههاى سنگين بابت رزرو سالنهاى مجلل، كارتهاى پر هزينه دعوت، پذيرايىهاى افراطى، مداحىهاى پر خرج و چشم و هم چشمىهاى بيهوده، صرف مىكنند. در كشورى كه شمار جمعيت زير خط فقرش نگران كننده است؛ درحالىكه سالمندانى هستند كه ثبتنام كردهاند و سالهاست كه در آرزوى تشرف به سر مىبرند. همچنين غذاهاى تكرارى كه براى حجاج تدارك مىگردد و زائران، آنها را كمتر مصرف مىكنند و بسيارى از آنها بهويژه در روزهاى آخر دور ريز مىشود.