166بسيارى كه آن را فضيلت مىشمارند، مكروه نمىداند. هركس بيم گناه دارد بايد بداند كه در برابر، براى نيكوكار، ثوابِ افزونتر نيز در كار است.
از ميان اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله تعداد پنجاه و چهار نفر در مكه اقامت داشتند كه محبّ طبرى در «القرى» آنان را بر شمرده است. و نووى در «الايضاح» يادآور شده كه استحباب اقامت در مكه، مرجّح است. او كراهت مجاورت را از نظر كسانىكه قائل به كراهت هستند، به همان علتى مىداند كه محبّ طبرى ذكر كرده است. سپس مىگويد:
كسانىكه آن را مستحب مىدانند به خاطر فضيلت بيشتر حسنات و طاعات است. گروه بى شمارى از پيشينيان و نيكان مورد اقتداى امّت، در مكه مجاور و مقيم بودهاند.
به عقيدۀ ما يكى از دلايل استحباب اقامت در مكه و همجوارى با آن، رغبت پيامبر صلى الله عليه و آله به سكونت در آن است كه در حديث عبداللّٰهبن حمراء و ابنعباس و ابوهريره و ابنعمر منعكس شده است.
بلال نيز طى ابيات زير، در آرزوى بازگشت به جاهايى بود كه مكه و پيرامون آن، از آن جملهاند:
الٰا ليت شِعْري هل أبيتنَّ ليلةً
بفخٍّ وحولي إذخِرٌ وجليلُ؟
وَهَل أرِدْنَ يوماً مياه مَجَنَّة
و هل تَبْدُوَنَّ لي شامة وطفيل؟
در تاريخ ازرقى نيز اينگونه آمده است. 1 در بخارى به جاى بفخّ (در مصرع دوم)، «بِوادٍ» آمده است.
پيش از اين گفتيم كه «اِذْخِر» گياه معروف و خوشبويى است. و «الجليل» گل ياسمن است و «فخ» وادى زاهر است؛ زيرا ياقوت در معجم البلدان 2 وقتى به فخّ مىرسد، مىگويد: سيد علىبن وهاس علوى گويد: فخ وادى زاهر است كه در آن قبر گروهى از علويانى است كه در درگيرى با ياران موسى الهادىبن المهدىبن المنصور، در ذىحجۀ