138«القرى» از ايشان و از ديگران هم نقل كرده است. هر چند در روايات صحيح از نظر علما، گناه در مكه را همچون ديگر جاها، شمردهاند.
* انسان به صِرف انديشيدن به گناه در مكه - گر چه توبه هم كرده باشد - مورد مؤاخذه قرار مىگيرد و اين مقتضاى حديثى است كه در مسند امام احمد بن حنبل 1 از عبداللّٰه بن مسعود روايت شده و در مسند اين گونه آمده است: يزيد بن هارون گويد:
شعبه به نقل از سُدّى به ما خبر داده كه او يك بار از عبداللّٰه شنيده كه مىگفت: شعبه گفته است كه سدّى اسنادش را برايم نقل نكرده ولى من نقل مىكنم، از آنجا كه در قرآن آمده است وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحٰادٍ بِظُلْمٍ...، 2 اگر كسى قصد كجروى و حرمتشكنى در حرم كند و در «عدن أبين» 3 هم باشد، خداوند مطمئناً عذاب دردناكى نصيبش مىسازد.
وجه اختصاص مكه از نظر اين حكم در آن است كه اگر در جاهاى ديگر انسان قصد گناه كند، تنها در صورتى كه آن گناه را مرتكب شود، مورد مؤاخذه قرار مىگيرد.
مقتضاى حديث ابنعباس كه از پيامبر صلى الله عليه و آله و او از خداوند - عزّوجلّ - دربارۀ نوشتن خوبىها و بدىهاى آدمى نقل كرده، حاكى از آن است كه اگركسى قصد كار بدى كرد، ولى آن را انجام نداد خداوند آن را يك حسنه مرقوم مىكند و اگر آن را انجام داد، خداوند يك گناه منظور مىكند، همين است. اين حديث در صحيحين آمده و به ظاهر، در همه جا؛ از جمله مكه صدق مىكند، ولى حديث ابنمسعود كه بدان اشاره گرديد، تنها ويژۀ مكّه است.
من از اين ويژگى مكه غفلت كرده بودم، ولى يكى از علماى معاصر كه از وجود اين كتاب آگاهى يافته و آن را مشاهده كرده بود، برايم مطلبى نوشت كه متن آن از اين قرار است:
«كتاب مختصر «اخبار مكه» نوشتۀ آن گرامى را ديدم. شما مواردى از