139
ويژگىهاى حرم (مكه) را مرقوم فرمودهايد، ولى به مواردى كه كسى قصد گناه در آن داشته باشد، نپرداختهايد. حال آن كه در ويژگىهاى مكه به اين هم اشاره شده كه براى كسانى كه قصد گناه داشته باشند و در صدد گناه برآيند، عقاب در نظر گرفته شده است، و در اين زمينه حديث با سلسلۀ سند به دستمان رسيده كه از ابنمسعود در مسند احمد 1 و جاهاى ديگر آمده است و از سند
صحيحى برخوردار است.»
آنگاه مىگويد:
«ابن ابىحاتم در تفسير خود به طور مفصّل بدين مسأله پرداخته است.»
«ابويُمنبن عساكر» نيز به هنگام سخن از احكام ويژۀ مكه، در فضل منا، مطلبى دارد كه متن آن چنين است: هركس در مكّه، درصدد الحاد برآيد، ولى چنين عملى نكند، خداوند او را عذاب دردناكى خواهد چشاند. همچنين از ويژگىهاى آن، ناروايى غنيمتهاى آن است و اين كه نماز نافله بىسبب در هنگام كراهت، در مكه مكروه نيست. و اين بنا بر حديثى است كه در اين مورد از سوى جُبيربن مُطْعم از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است و مذهب شافعى بر آن است. لفظ حديث ياد شده را دار قطنى چنين آورده است: «اى خاندان عبدمناف، كسى را كه درصدد نماز در اين خانه برآيد، در هر وقتى از شب يا روز كه باشد، منع نكنيد.» ابنحبّان نيز به همين معنا، حديثى را روايت كرده و در سنن اربعه و نيز در (مسند) ابنحنبل و نزد ابنحبّان، لفظ حديث از اين قرار است:
اى بنىعبدمناف! اگر عهدهدار اين امر شديد از طواف و نماز هيچ كس در اين حرم در هر زمان و هر ساعت از شب و روز كه بخواهد مانع نشويد.
بيهقى، مراد از نماز را دو احتمال دانسته؛ يكى آن كه ممكن است منظور، نماز ويژۀ طواف باشد و مىگويد: اين بيشتر به سنت شبيه است. و احتمال ديگر اين كه منظور، همه