116ميل خود يا به زور، در آييد و در پاسخ گفتند كه ما «به اطاعت آمدهايم»؛ 1 از زمين تنها بخش حرم آن، چنين پاسخى داد و از اين رو آن قسمت را حرمت بخشيد. اين قول را سهيلى 2 نقل كرده و ازرقى 3 شواهدى بر دو گفتۀ نخست آورده است. سخنان ديگرى نيز در اين باره گفتهاند.
نشانهاى حرم
حرم را نشانهاى روشنى است كه در پيرامون آن، به استثناى حَدَّه 4 از سمت جُدَّه و از سوى جِعرانه 5 به صورت سنگهايى (انصاب) بنا شدهاند. نخستين كسى كه اين سنگ ها (انصاب) را نصب كرد، ابراهيم خليل عليه السلام و با اشارۀ حضرت جبرئيل و پس از وى قصىّبن كلاب بود. گويند كه اسماعيل عليه السلام پس از پدرش ابراهيم خليل عليه السلام آنها را نصب كرد و سپس قُصىّ اين كار را كامل كرد. اين مطلب را ابنعباس روايت كرده و فاكهى و ديگران از وى نقل كردهاند. ونيز از زبير بن بكار نقل كردهاند كه گفته است:
عدنانبن أدّ نخستين كسى بود كه وقتى بيم آن داشت حرم پاك شود، نشانهها وعلامتها را كار گذاشت. قريش نيز پس از برداشتن آنها و همچنين پيامبر صلى الله عليه و آله زمانى كه پيش از هجرت در مكه بود، اين نشانها را نصب كردند.
پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله در عامالفتح، سپس عمربن خطاب و عثمان بن عفان و سپس