70آنها، مراسم ترحيم و تلطيف انجام شود. بر مبناى اراده فرمان، حجاج ايرانى كه وارد شدند، مهماندار مخصوصى براى آنها تعيين شود و با احترام، آنها به طرف حلب راهى شوند.
به اين دليل معاون همايون در سنجاق مالاتيا، تعيين شد كه افرادى براى همراهى با حجاج ايرانى معين بشود. لوازم مهماننوازى آنها تهيه شد تا به صوب مقصود راهى گردند. بر مبناى دستور رسيده، كسانى كه از جانب ايران به ارزروم رفت و آمد مىكردند، مورد احترام و تلطيف و اعتنا قرار گرفتند و سفرايى كه از طرف خانات ايران، حسب المصلحه به آن طرف مىآمدند، بيشتر از درجه اعتدال، اكرام شدند و به تأليفالقلوب آنها سعى زيادى شد. بر اين بيان، امر شريف مذكور و منطوق است.
پس از اين نيز بر مطالبات سالفالذكر، دقت خواهد شد و براى اينكه از حجاج و تجار ايران، زياده گمرك مطالبه نشود، به امين گمرك ارزروم اسدآقا، تأكيد شود. اين امر شامل بر آن مقدمه و پايان تحريرات ساميه فرستاده شده، انتقال يافت و اين بار نيز به امين مؤمىاليه، تحرير مشاراليه تأكيد شده است.
[حاشيه]: شرح دادن مضمون امرى كه قيد شده است. 1211 . .14
0088
جودت خارجيه: 872
14. ستم به حجاج ايرانى
سرورم حضرت سلطان، صاحبدولت، عنايت، مرحمت، عطوفت، ولىالنعم و كثيراللطف و الكرم.
مدتى است كه برخلاف عهدنامه همايون، حجاج ايرانى را گمراه كرده و همه آقچههاى آنها با ظلم و تعدى دريافت مىشود. با اين مقدمه، شرح رسيدن به منزل را به سمع همايون مىرسانيم.
مغاير شروط وقوع و نسبت به امور حجاج ايران رفتار مىشود. علاوه بر اين، طائفه مرقومه مسلمان مىباشند؛ بنابر اين كتككارى آنها نيز مخالف اسلام است و گفتهاند،