49نگرفته است. از قديم‌الايام رسم بود[ه كه] امرا عطايا و اعاناتى به امير مكه مكرمه بدهند؛ اما شريف‌يحيى، داعى فعلى، آن وجوه را به خود اختصاص داده و به امور بازرسى توجهى نشده است و حال به مضايقه افتاده است.

روافضى كه براى زيارت به مكه ميايد، مالياتى به ناحق از آنان اخذ شده كه اخذ آن از طرف والى مصر ممانعت نشده [در نتيجه زيادى گرفتند و مشكل پيش آمده است]. به والى مشاراليه درباره خصوصيات اصدار امر عالى، تقرير شريف مبارك تحرير شده و خصوصات مذكوره در مجلس شورا استدعا شده است. بعضى از عوايد شريف را حاميان محمدعلى‌پاشا [كه مداخله كردنش در امور معمول است] اخذ كردند. بر اين وجه به على‌پاشا فرمان نوشته كه آيا بين مشاراليه و ما با اين رفتار بُرودت نمى‌افتد؟

اميد است شريف از مضايقه نجات پيدا كند و به تقويت و استحكام حرمين بپردازد. بنابراين اگر بر اين وجه مطالعه بشود، اين از كافه مصالح و الزام و اقدمات خواهد بود. با مشاراليه مذاكره شد و قرار است به عرض برسد.

بر اين وجه از سوى يوسف‌افندى رسيدگى شد و قرار شد نصف حاصلات گمرك جده به واليان و نصف آن نيز به شريف تعلق يابد. و نيز مقرر شد از حجاج ايرانى عايدات غيره اخذ نشود، چرا كه مغاير شرع شريف بوده و روافض از مشركين نيستند و مسلمان هستند و عايدات غير قانونى گرفتن از آنان، مغاير بر شرع شريف مى‌باشد.

در شروط عهدنامه‌اى كه بين دولت عليّه و ايران منعقد است، از حجاج ايرانى تنها بايد حقوق گمركى معمول اخذ گردد، كه در هر سال 180 هزار ريال مى‌باشد. بنابراين مبنى بر عهدنامه همايونى بين دولتين، خطاب به شرفا و ائمه مكه مكرمه و سائرين با قيود اوامر عليّه كه سابقا اصدار شده بود به همومِ همايون، همت شود. منظور عالى فرمايش شود و فرمايش بر محاط علم و عالى، امر و فرمان حضرت من له الامر ¹ است.

CDHAT

خط همايون: 0001