48
4. رفتار مناسب با حجاج ايرانى
[سند اول]
در وثيقه مسطوره چنين مندرج و مرقوم گرديده كه از حجاج بيتالله الحرام و زوار مشاهد مقدسه كه ذريه حضرت خيرالاناماند، جز وجوه مبتدعه از قبيل دورمَه و كوشى 1 و غيره نستده، آنها را به سالمين آمين به مقصد رسانند. حكام و ضابطان سرحدات خلاف آن را مرتكب و بهخلاف رفتار و سلوكى كه با اهالى ممالك هند و تركستان مسلوك مىدارند در اين بين با ناخوشى با اهالى ايران از مجاورين رفتار مىنمايند. اين مطلب منافى شرط مصالحه و مراعات طريقه اسلام و ثانيا در عهدنامه مذكور گرديده كه به تفرقه، ولايات را نگاهدارى نكرده، رد نمايند مكرر در باب تفرقه ايرانى كه بعد از زوال آفتاب دولت خاقان طوبى. .. نادرسلطان اسكنه الله تعالى. .. به تقريب تصاريف 2 زمان و تسلط ارباب جور و عدوان متفرق به ولايات روم آمدهاند.
[سند بدون تاريخ است، اما از آنجا كه از اسناد دوره نادرشاه است، چنين بر مىآيد كه مربوط به سال 1156ق و بعد از جنگ ايران و عثمانى در زمان نادرشاه باشد].
BOA. Hatt Humayun,00005/00174/00002
[سند دوم]
پادشاه من، وزير من، اين تقرير را مطالعه كردم
مذاكره مناسبى رخ داد؛ از هر جهت مذاكره به خوبى بود. شريف، حق طلب عوائد از حجاج ايران ندارد؛ بر مبناى قرار با مذاكره در مجلس فى الفور تنظيم شود.
سرورم صاحبشوكت، كرامت، محبت، قدرت و ولىالنعمتم
امسال بنده ما، محمدعلىپاشا والى مصر بعد از حج، هنگام بازگشت به همراه پسرش توسونپاشا متوجه شد استحكامات حرمين محترمين به خوبى مورد توجه قرار