50
[سند سوم]
به طرف ركاب همايون شرفبخش شاه ايران، مسوده علىحده مسالمت عهدنامهاى صادر شده است كه اصل آن در سفارت است و همراه مأمور والى سيواس 1 به طرف حضرت الحاج احمدپاشا ارسال شده است.
بسم الرحمن الرحيم...
ماده اول: حجاج ايران بايد از طرف بغداد و شام عازم بيتالله الحرام شوند. واليان و حكام و ميرالحاجيانى كه در راه واقع هستند، بايد حجاج را محل به محل امناً و سالماً بگذرانند و حال و صيانت آنها را مراعات كنند و احوال آنها را مورد توجه قرار دهند... .
02/01
[سند چهارم]
حالا، ترجمه خلاصهگونه نامهاى با وساطت سفير عبدالله وكيل شاه از طرف جناب وكيل كريمخان زند، وارد شده است.
مقدمه
ماده اول: مصالحه دوستى كه بين دولت عليّه و اهالى ايرانى طى تاريخ 1159 منعقد شد، مستحكم و مشيد و از حد خلل و حدوت 2 مصون است. بر اساس قوانين اسلامى و شرعى، قواعد دوستى در آن مراعات شده است. ولى از طرف سرحدداران و ضابطان ثغور ممالك روم [عثمانى] طبق مصالحه منعقده در بين امراى دولتين از حجاج ايرانى حمايت شده كه در سلامت و امنيت رفت و آمد مىكنند؛ وجوه مبتدعه (بدعت گذاشته شده) اخذ مىشد و حجاج مىرنجيدند؛ چرا كه آنها به سلامت و در امنيت به كعبه مقصودشان نمىرسيدند. حكام و ضابطان سرحدات در اين وجه برخلاف دوستى، وثيقهاى نگهدارى مىكردند، ولى اين اعمال نسبت به اهالى هندوستان و تركستان اجرا