274امامان بعد از ايشان مىباشد كه عصر امام محمد باقر (ع) بلكه امام صادق (ع) را نيز درك كرده است. او از دانشمندان بزرگ و اسلامشناس عصر خود بود كه راوى احاديث بسيارى نيز بوده است و مفسر قرآن نيز به شماره مىرفته و پنج جزء قرآن را تفسير كرده است. 1
اساتيد و شاگردان
عطيه استادانى برجسته داشت كه معروفترين آنان جابر بن عبدالله انصارى و عبدالله بن عباس مىباشند و در بعضى كتابها نام هشت تن از اساتيد او بيان شده است. در نقلى از او آمده است: «من تفسير قرآن را سه بار و قرائت آن را هفتاد بار بر ابنعباس عرضه كردم» . 2
او شاگردانى را تربيت كرد كه نام برخى از آنان در كتاب «تهذيب التهذيب» ثبت شده است. از مهمترين اين شاگردان، «اعمش» راوى معروف و سه تن از فرزندان خودش به نامهاى حسن و عمرو و على هستند. 3
بنابراين، آنچه برخى گفتهاند كه ايشان غلام جابر بوده، سخن نادرستى است كه در هيچ يك از منابع مورد اعتماد ديده نشده؛ بلكه او شاگرد شريف و نجيب و مورد اعتماد صحابى پيامبر اكرم (ص) بوده است كه افتخار همراهى او را در زيارت سرور و سالار شهيدان در اولين اربعين شهادتش داشت و جزء اولين زائران آن امام بزرگوار محسوب شود. سنت حسنه زيارت اربعين كه امروز از باشكوهترين و معنوىترين مراسمهاى مسلمانان است، يادآور حضور اين دو بزرگوار است و درك ابعاد عظمت اين همايش فقط با رفتن و از نزديك ديدن آن ممكن است.
انديشه و فعاليتهاى سياسى
عطيه گذشته از اينكه فردى عالم و محدثى ژرفنگر و مفسرى عالىمقام بود، فردى فعال در زمينه مسائل اجتماعى و سياسى نيز بوده است كه قرائن و شواهد، اين بُعد از زندگى او را روشن مىكند:
1. عطيه احاديثى را نقل كرده كه بُعد سياسى آنها بسيار قوى است؛ مانند حديث ثقلين، حديث ائمه اثناعشر، حديث سفينه نوح و تفسير آيه (انما ي رد الله ليذهب عنكم الرجس) ، حديث غدير، منزلت، و سدّ ابواب مسجد غير از باب على (ع) و حديث اعطاى فدك به فاطمه (عليها السلام) توسط پيامبر اكرم (ص) و احاديث بسيار ديگر.