59و بر گوينده يا انجام دهنده، حكمبه اشتباه و گناه بزرگ مىنمودند. پس از آنگوينده يا انجام دهنده پرسيده مىشود كه مقصودش چيست؛پس اگر بهطور واضح گفت كه مقصودش كفر استبر او حكم مىشود، وگرنه به اطلاق خطا ومخالفت يا فسق بر او اكتفا مىگردد، نه آنكهاو را تكفير اعتقادى نمايند. 1
10.حسنبنفرحانمالكى
وى كه يكى از انديشمندان معاصر كشور عربستان است، از زواياى مختلف به نقد تكفيرگرايى فرقه وهابيت پرداخته است كه به برخى از نقدهاى وى اشاره مىشود:
الف) وهابيانو تكفير مسلمين
حسن بنفرحان دراينباره مىگويد:
آنچه من مشاهده مىكنم اين است كه معظمحنابله، ابوحنيفه و اصحابش و اشاعره و شيعه اماميه وزيديه و اباضيه و ديگر طوايف از مسلمانان را تكفيرنمىكنند [آن گونه كه وهابيان سلفى و حنبلىامروزه تكفير مىنمايند]. 2
همچنين در ادامه مىگويد:
هموارهبسيارى از حنابله معاصر در صدد تكفير ساير مسلمانان ازطوايف ديگر همچون شيعه و معتزله مىباشند، بدون آنكهبين افراد معتدل و غالى از اين دو دسته فرقگذارند و نيز عموم اشاعره و صوفيه را كه غالبمنتسبين به اهل سنت و جماعت امروز هستند را گمراهمىدانند. 3
ب)سيره قدماى سلفى درتكفير مسلمين
حسن بنفرحان مالكى مىگويد:
برخى از مردم گمان مىكنند اين امراضى كه در كتابهاى اعتقادى