127سال 317 قمرى از شهر نجف ديدن كرد و سههزار درهم را ميان فقيران و فقها تقسيم نمود.» 1البته حركت رو به رشد علمى و برپايى مدارس عظيم علوم دينى از روزى آغاز شد كه شيخ طوسى در 448ق به اين شهر هجرت نمود و اساس جنبش علمى را بنيان نهاد. از قرن پنجم تا قرن دوازدهم حركت آغاز شده به دست او مراحل متفاوتى را از جهت ضعف و قوت پشت سر نهاد و زعامت حوزة علميه در اين مدت، بين نجف و حله و كربلا دست به دست مىشد. در پايان قرن دوازدهم بار ديگر نجف مركزيت علمى خود را بازيافت و به شكوه پيشين بازگشت. 2
جنبة ادبى
شهر نجف افزون بر اينكه مركزى علمى و فكرى بهشمار مىآمد، نخستين مركز شعر و نثر و در مجموع ادبيات نيز بود. عواملى چون ساختار جغرافيايى، تركيب اجتماعى و گستردگى دانشهاى گوناگون و تعليم و تربيت نوباوگان به شعرگفتن، بهخصوص در عزاى امام حسين (ع) ، در اين شكوفايى ادبى نقش داشت.
شعر در نجف، همة گروههاى مردم، اعم از عالمان و عامة و صنعتگران و صاحبان مشاغل مختلف را در بر مىگرفت. 3ويژگى ادبيات شهر نجف عبارت بود از مشتمل بودن بر مضامين فرهنگى، تمدنى، سياسى، اعتقادى، دينى و غيره. شاعران، چه سنتىها و چه امروزىها، در ميان مردم بزرگ و مورد احترام بوده و هستند؛ اما شاعرانى كه در سطح بالايى از فصاحت قرار دارند و شعرشان برآمده از شعور و احساس و داراى معانى