126اكنون پيرامون شهر، آن را در بر گرفته، به دست «محمدحسينخان علاف» وزير فتحعلىشاه قاجار، درسال 1232ق/1816م ساخته شده و چهار دروازه به نامهاى مختلف دارد. 1
در سال 1945م/1369ق شهردارى شهر نجف تصميم گرفت تا تغييرى اساسى در اين شهر ايجاد كند. پس خيابان اطراف صحن علوى را احداث كرد و در پى آن، بازارچهها و ساختمانهاى بسيارى تخريب شد و جاى خود را به ساختمانها و بازارچههاى نوساز داد. از آن پس خيابان «الرسول» مقابل «بابالقبله» ، خيابان طوسى، در طرف عكس، خيابان «امام صادق» و «زينالعابدين» كه به طور موازى از ميدان شروع مىشوند و پس از رسيدن به خيابان پيرامون حرم، در غرب شهر نجف به پايان مىرسند، پديد آمد. نوترين و محكمترين بناهاى شهر در حاشية اين خيابانها برپا شده است. بزرگترين بازار نجف، بازارى است به طول 500متر كه از ميدان اصلى يا خيابان اطراف حرم امتداد دارد و در آن، هفت دهنة فرعى منشعب مىشود. هر محله نيز معمولاً براى خود بازارى دارد. بازارهاى نجف، آباد، پررونق و برآورندة نيازهاى مختلف شهروندان است. اما بازارهايى كه مخصوص يك صنعت يا كالا باشد، وجود ندارد.
شهر نجف، به استثناى بعضى محلاتش، شهرى است امروزى، زنده و پويا و آكنده از نشانههاى فرهنگ و تمدن. تا سال 1974م/1394ق محلات و منطقههاى مختلفى با امكانات تمام، در شهر نجف احداث شد. بيشتر اين محلات، آباد و داراى خانهها و خيابانهاى بزرگ و وسيع، باغها، پاركها، مدارس و ساختمانهاى دولتى است.
جمعيت
سرشمارى سال 1974م/1394ق نشان مىدهد كه 87394 نفر مرد و 87747 نفر زن در نجف زندگى مىكردند كه 80000 نفر از آنها مهاجر بودند. اين آمار تا سال 1974م است و بىشك پس از آن تاكنون تغييرات بسيارى روى داده است. گستردهتر شدن شهر و فزونى جمعيت و خدمات و فعاليتها، از آن جمله است.
مدارس علميه
سخن سيد بن طاووس در «فرحة الغرى» نشان مىهد كه در قرن چهارم هجرى در اين شهر جنبش علمى وجود داشته است: «عضدالدوله بويهى در دوم جمادىالاولى