303
روايت اول: «
أحمد بن محمد، عن الهيثم بن أبي مسروق، عن هشام بن سالم، عن أبي عبد الله - عليه آلاف التحية و الثناء - أنه قال: لا تجب الدعوة إلا في أربع: العرس و الخرس و الاياب و الاعذار». 1
بررسى سند و دلالت
راويان اين حديث همه توثيق شدهاند، بنابراين روايت فوق موثقه مىباشد. 2 اما از نظر دلالت روايت بايد گفت: از جمله امورى كه اين روايت براى وليمه دادن بيان كرده، هنگامىاست كه فرد از سفر باز گردد. در اين مورد قبول و اجابت دعوت او امرى پسنديده است. لازم به ذكر است عبارت «لاتجب الدعوۀ الا فى اربع» بر وجوب دلالت نمىكند. در توضيح بايد گفت: «لا تجب» در اين مورد يا از «وجب، يجب» گرفته شده است، كه در اين صورت ظاهر مفهوم جمله با توجه به اين واژه بر وجوب دلالت نمىكند، بلكه حداكثر بر استحباب دلالت دارد، همانگونه كه فقهاء فريقين در ذيل اين موارد، بر وجوب قبول دعوت فتوا ندادهاند، و از ظاهر اين روايت وجوب را استفاده نكردهاند. اما ممكن است «لا تجب» از باب «اجاب يجيب» به معناى اجابت كردن مىباشد، كه در اين صورت دلالت آن بر وجوب كمتر از «وجب يجب» مىباشد و همانگونه كه بيان شد فقهاء فريقين از اين «لا تجب الدعوه الا فى اربع» وجوب دعوت وليمه را استفاده نكردهاند.
بنابراين روايت فوق بر امرى پسنديده دلالت مىكند و نهايت چيزى كه از روايت فوق بدست مىآيد، استحباب براى قبول دعوت وليمه مسافر مىباشد، كه از مصاديق مسافر، فردى است كه از سفر حج، باز گشته است.