50«مكان الطواف هو حول الكعبه المشرفه داخل المسجد الحرام قريبا من البيت او بعيدا عنه، فلو طاف من وراء المقام ابراهيم(ع)او من وراء حائل كمنبر او غيره كالاعمده، او على السطح المسجد الحرام اجزاه ذلك، لانه قد حصل حول البيت مادام ضمن المسجد و ان وسع المسجد، و مهما توسع ما لم يبلغ الحل عند الجمهور، لكن خصت المالكيه الطواف بالسقف بصوره الزحام». 1جمع بندى: در ديدگاه مذاهب چهارگانه اهل سنت، طواف داخل مسجد الحرام جايز است؛ بنابراين وجه اشتراك ديدگاه آنان با تشيع اين است كه در هر حال، طواف بايد داخل مسجد الحرام باشد و طواف در خارج مسجد صحيح نيست.
سه. مقتضاى اصل عملى در محدودة طواف
قبل از آنكه به بررسى مبحث «محدوده طواف» در پرتو آيات و روايات پرداخته، تحليلها و برداشتهاى ارائه شده در اين باره را نقل و نقد كنيم و همچنين قبل از آنكه به ادله هر يك از ديدگاههاى فوق بپردازيم؛ به سنت مرسوم در مسئله تاسيس اصل كرده و مشخص مىكنيم كه در صورت روشن نشدن جواب از ادله اجتهاديه، اصول عمليه چه اقتضائى دارند.
در واقع تاسيس اصل هم تكليف ما را در صورت عدم تماميت ادله ارائه شده مشخص مىكند يعنى در صورت وقوع تعارض بين ادله خاصه و تكافو ميان آنها و تساقط و عدم وجود عامّ فوق و رسيدن نوبت به اصل عملى، مرجع ما را معين مىنمايد.
خاصيت ديگر اين بحث تعيين كسى است كه بار استدلال بر دوش اوست؛ زيرا آنكه در بحث موافق با ادله عامه است براى اثبات مدعاى خود نيازمند استدلالى تازه نيست و مويدات نيز براى كمك به نظر او كافى هستند.
حال اين پرسش مطرح مىشود كه اصل اولى در بحث ما، «برائت» است يا «استصحاب»؟