155 دوّم: در ميان فقها اختلاف است: ايام تشريق، كه بعد از روز عيد واقع شده كدامند؟ آيا هر سه روز (يازدهم، دوازدهم و سيزدهم) يا دو روز اوّل.
و امّا در علّت نامگذارى اين روزها به ايّام تشريق چنين گفتهاند: از آنجا كه حاجيان گوشتهاى قربانى خود را قطعه قطعه مىكنند، و سپس در مقابل خورشيد قرار مىدهند تا خشك شود، ايّام تشريق نام گرفت.
سوّم: به اتفاق جمعى از فقها پيامبر گرامى اسلام(ص)در روز عيد (دهم ذىالحجه) ابتدا جمره عقبه را رمى و پس از آن نحر (شتر قربانى) كرد و در آخر حلق نمود.
سؤال: آيا رعايت اين ترتيب واجب است يا نه؟
به نظر بعضى از اماميه: مراعات اين ترتيب واجب نيست، بنابراين اگر بعضى از اينها بر ديگرى مقدم شود مانعى ندارد، بلكه عمل را تمام مىكند و اعاده هم لازم نيست.
اين عدّه براى اثبات نظر خويش، به روايات و اجماع تمسك كردهاند.
وليكن عدّه ديگرى از اماميه مىگويند: چنانچه از روى علم و عمد بعضى را بر ديگرى مقدّم نمايد احتياطاً بايد دوباره و بر طبق ترتيب (رمى، ذبح، حلق يا تقصير) انجام بدهد.
به اعتقاد ابوحنيفه: چنانچه قبل از نحر يا رمى جمره، حلق رأس كند، بايد يك كفاره بدهد. ولى اگر در حج قران است دو كفّاره بر او واجب است، يكى براى كفاره و ديگرى نيز همان (حيوانى) را كه همراه خود آورده است. 1 به فتواى مالك: چنانچه قبل از قربانى، حلق رأس كند كفّارهاى بر او نيست، همچنانكه اگر قبل از رمى، قربانى كند، كفارهاى ندارد. 2 و سرانجام به فتواى شافعى: اصلاً كفّارهاى واجب نمىشود چه اينكه اوّل حلق كند و سپس آن دو را بجا بياورد و يا بعد از حلق، آن دو را انجام دهد.
و در اين مسأله احمد بن حنبل نيز از شافعى پيروى كرده است. 3 به هر حال ترديدى نيست كه منشاء اختلاف در نظرات فقهى، اختلاف در روايات است.
رمى جمرات در ايام تشريق:
به اتفاق جميع فقها، حاجيان در روزهاى تشريق غير از رمى جمرات ثلاثه وظيفه ديگرى ندارند. بنابراين رمى جمرات (اولى، وسطى، عقبى) در روزهاى يازدهم و دوازدهم واجب و اگر كسى در شب سيزدهم در منى بيتوته كرده باشد، بايد در روز سيزدهم نيز جمرات را رمى كند.