108 3 طواف نساء; واجب است ولى ركن نيست، بنابراين بدون طواف نساء حج صحيح است، ولى ذمّه حاجى همچنان مشغول است تا زمانى كه آنرا انجام بدهد وگرنه زنان بر او حلال نخواهند بود.

و امّا اهل سنّت در حج تمتع دو طواف را واجب مى‌دانند يكى براى عمره و ديگرى براى حج كه در روز عيد بعد از اعمال منى انجام مى‌شود وليكن طواف نساء را منكر و آن را از واجبات حج نمى‌دانند.

شرائطى كه خارج از حقيقت طواف هستند:

شرائطى كه از حقيقت و ماهيّت طواف خارج است، پنج قسم مى‌باشد.

شرط اوّل: طهارت از حدث اكبر و اصغر:

طبق اين شرط، طواف جنب، حائض، نفساء و بيوضو باطل است. و دليل بر اين طهارت سيره نبىّ مكرّم اسلام(ص)است. زيرا حضرت، هرگاه كه مى‌خواست طواف كند اوّل وضو مى‌گرفت و سپس طواف مى‌كرد، و نيز مى‌فرمود: «خذوا عنّى مناسككم»; يعنى «مناسك خود را از من بياموزيد.»

و نيز فرمود:

«الطواف بالبيت صلاةٌ الاّ انّ الله احلَّ فيه النّطق و قال لا صلوة الاّ بطهور». ¹«طواف به خانه خدا نماز است منتهى نمازى است كه صحبت كردن در آن مانعى ندارد (برخلاف نمازهاى معمولى) و فرمود نماز واقعى آن نمازى است كه با طهارت باشد».

تذكّر: اماميه، مالكيان شافعيان، اوزاعيه و حنابله، طهارت از حدث اكبر و اصغر را در طواف واجب مى‌دانند وليكن حنفيان به اشتراط طهارت فتوا نداده و معتقدند: بدون طهارت نيز، طواف صحيح مى‌باشد، منتهى بايد كفاره بدهد. و لذا در توضيح ادّعاى خود مى‌گويند: اگر با حدث اصغر طواف كند بايد يك گوسفند كفاره بدهد وليكن در حال جنابت و حيض، بايد يك شتر قربانى كند، و علاوه بر آن، تا زمانى كه در مكّه است بايد طواف را اعاده نمايد.

استدلال:

استدلال قائلين به شرطيت طهارت، به چند روايت از رسول‌اكرم(ص)است كه قول و سيره او را بيان مى‌كند:

1 «روى انَّ رسول‌الله(ص)قال لاسماء بنت عميس الّتى كانت حائضاً: اصنعى ما يَصنعُ‌الحاجّ غير انْ لا تَطوُ فى بالبَيْت.» ²