107 ثالثاً: در نسخههاى كتب روائى نيز اختلاف است، زيرا وسائل الشيعه، كلمه «طواف الوادع»، و مرحوم كلينى در كافى، واژه «طواف النّساء» را، ضبط كردهاند، بنابراين نتيجه مىگيريم كه طواف نساء واجب است.
سؤال: در حج افراد، چند طواف واجب است؟
جواب: تمامى فقهاى مذاهب حنفيه، مالكيه، شافعيّه و حنابله، به يك طواف در حج افراد رأى دادهاند كه همان طواف حج باشد وليكن اماميه به وجوب دو طواف فتوا مىدهند، طواف حج و طواف نساء.
و دليل اين فتوا، ادلّه خاصهاى است كه از ائمّه معصومين(ع)رسيده و بنظر شيعه حجّت است.
سؤال: در حج قران چند طواف لازم است؟
جواب: در عدد طواف حج قران اختلاف است: محمد بن ادريس شافعى، مالك، احمد بن حنبل و ابوثور به يك طواف فتوا دادهاند. 1 ولى به نظر ابوحنيفه، دو طواف واجب است يكى براى عمره و ديگرى بخاطر حج قران. ثورى، اوزاعى، و ابن ابى ليلى نيز، فتواى وى را اختيار كردهاند. 2استدلال:
كسانى كه به دو طواف فتوا دادهاند چنين استدلال كردهاند: «حج» و «عمره» دو عبادت مستقل هستند كه حاجى بين اين دو، مقارنه ايجاد كرده و از شرائط هر يك از اينها آن است كه: اگر منفرد و جداگانه بيايند احكامشان هم جداگانه است و هرگاه با هم اجتماع كنند، باز هم از جهت احكام با هم فرق دارند; يعنى هر كدام عمل مخصوص به خود را دارند. بنابراين در حج قران دو طواف واجب است.
اماميه نيز در حج قران و عمره مفرده آن، به دو طواف، فتوا دادهاند: «طواف زيارت» و «طواف نساء».
بهرحال معلوم شد كه هر يك از حج و عمره، در مسأله مورد بحث، احكامى مخصوص به خود دارند و طبعاً دو طواف هم دارند.
سؤال: در حج تمتع چند طواف واجب است؟
جواب: اماميّه در حج تمتع سه طواف را واجب مىدانند:
1 طواف عمره; كه ركن است و چنانچه در آن اخلال شود، عمرهاش باطل خواهد شد.
2 طواف حج; اين هم ركن است و بدون آن، حج باطل خواهد بود.