146مؤمنان را به سوى او متوجه مىكند.
سپس امام راحل(قدس سره) مراتب حضور قلب در نماز را بيان مىكند 1؛ يكى از مراتب حضور قلب اين است كه نمازگزار به طور اجمالى توجه كند كه نماز ثناى معبود است، نماز توسل به اسماى الهى است، مثل اينكه شخصى قصيدهاى در مدح يك نفر بسرايد و آن را به كودكى بدهد كه بخواند. كودك از اين قصيده همين اندازه مىفهمد كه در وصف و ثناى شخصى است. مرتبه ديگر، حضور قلب تفصيلى در نماز است. بدين معنا كه نمازگزار بايد به معانى اركان و اذكارى كه در نماز مىگويد واقف باشد و در حين نماز به آنها توجه كند. مرتبه ديگر، حضور قلب در معبود است چه بهصورت تجليات افعالى و چه بهگونه تجليات اسمائى و صفاتى و چه به نحو تجليات ذاتى؛ يعنى عابد سالك بداند و شهود كند كه تمام افعال، صفات و ذوات پرتو تجلى اوست.
ج. نماز ولايت
نماز طواف پشت مقام ابراهيم(ع) انجام مىشود؛ مكانى كه ابراهيم و اسماعيل مأموريت يافتند آن را براى حجگزاران و طوافكنندگان طاهر كنند. لذا نماز طواف، نمازى است پشت مقام ابراهيم(ع) و در مكانى پاك.