56
گروه اوّل:
ناظر به سه چيز است:
1. خمس غنايم جنگى كه خلفا از پرداخت آن به اهل بيت خوددارى مىكردند با اينكه آيۀ خمس تصريح دارد كه مقدارى از خمس مخصوص ذوالقربى است ولى غنايم دست به دست مىگشت و بخشى از آنها در اختيار شيعيان قرار مىگرفت.
2. كالاهاى بازرگانى كه بدون پرداخت خمس در اختيار شيعيان قرار مىگرفت.
3. انفال: زمينهايى كه بدون جنگ در اختيار دولت اسلامى قرار مىگرفت به ضميمۀ كوهها و جنگلها و غيره كه همگى از آنِ رسول خدا و پس از آن از آنِ مقام امامت است.
اينك شرح هر سه قسمت كه از آنِ گروه نخست است.
1 . خمس غنائم
در دوران خلافتهاى اموى و عباسى، جنگهايى با اهل كتاب و مشركان انجام مىگرفت، و غنايمى را به دست آورده و در كشور اسلامى دست به دست مىچرخيد. خلفا خمسى از اين غنايم را كه متعلق به ذوى القربى بود، هرگز نمىپرداختند. در چنين شرايطى شيعيان نيز كه جزئى از همين جامعه به شمار مىرفتند و با همان اموالى كه در دست مردم بود، معامله مىكردند و غنايم جنگى كه خمس آن