55
راز بخشودگى خمس
در حالى كه پرداخت خمس، يك اصل قرآنى و حديثى است و بايد همۀ مسلمانان خمس را در موارد وجوب بپردازند، روى يك رشته ضرورتها و مصلحتاً امامان شيعه در موارد خاصى پيروان خود را از پرداخت آن معاف كردهاند. البته بخشودن خمس در اين موارد جزئى، تصرف در حكم كلى شرعى نيست؛ بلكه چون اجراى حكم شرعى در آن موارد با مشكلات زيادى روبرو بوده، طبعاً مصالح ايجاب مىكرده كه از گرفتن آن صرف نظر كنند، ولى در عين حال حكم خمس در موارد ديگر به قوت خود باقى بوده و امامان و وكلاى آنها با انضباط خاصى آن را مىگرفتهاند.
رواياتى كه حاكى از بخشودگى خمس است بر سه گروه تقسيم مىشود: