176 را آفريد، بازگشت، بنابراين، نه در ماه تغييرى است و نه در عدد تحوّلى، و تا قيامت حج در ذيحجه خواهد بود.»

مرحوم علامۀ طباطبايى در ذيل تفسير آيۀ اَلْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومٰاتٌ مى‌نويسد: «كلمۀ حج در اين آيه سه بار تكرار شده است و كاربرد اسم ظاهر به جاى ضمير مشتمل بر لطف ايجاز است و مقصود از حج در نوبت اول، زمان حج است و نوبت دوم، نفس عملِ حج است و نوبت سوم، زمان و مكان آن» ¹ يعنى اوّلاً حج تنها در اين ماهها بايد انجام شود و جز در اينها جايز نيست و ثانياً كسى كه در اين ماهها به احرام عمره و حج محرم شد، واجب است حج و عمرۀ خود را تمام كند. ثالثاً در زمان و مكان حج «رفث و فسوق وجدال» حرام است. (تفسير اين سه واژه را در موارد ديگر مقال آورده‌ايم) و در آيۀ ديگر به روزهاى معين نيز اشاره شده كه حاجيان به ذكر و دعا و انجام فرائض مى‌پردازند: لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ فِي أَيّٰامٍ مَعْلُومٰاتٍ ²؛ «مسلمانان به حج بيايند و شاهد منافعى باشند كه براى آنها منظور شده است و در ايام معين خدا را ياد كنند و به ذكر و نيايش با او بپردازند».

اين ايام، همان ايام مخصوص ذى حجه است كه اعمال حج در آن صورت مى‌پذيرد. ³اين ايام و ديگر مواقيت زمانى حج نيز طبق افق مكه و سرزمين وحى است و بنابراين در زمان مخصوص و تعيين شدۀ حج، هيچ چيز