37حديث ولايت منظور گرديده و جاى ترديد و ابهام باقى نمى‌گذارد.

ولاى محبت و ولاى حاكميت

برخى توجيه‌گران، با چشم‌پوشى از اين حقايق و با گريز از حقيقت سعى مى‌كنند حديث ولايت را در معناى محبت و دوستى خلاصه كنند كه اين توجيه به هيچ‌وجه قابل قبول نيست. هر چند دوستى آن حضرت نيز از لوازم ايمان است و بدان توصيه شده. دوستى و محبت علقۀ قلبى ميان آحاد مؤمنان است، همانگونه كه قرآن بيان مى‌كند: وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِنٰاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيٰاءُ بَعْضٍ ¹و جامعۀ اهل ايمان بايد دوستدار يكديگر باشند و اين، به شخص يا شخصيت خاصّ اختصاص ندارد. البته نسبت به اولياى خدا از اهميت ويژه‌اى برخوردار است از اينرو مودّت ذوى‌القربى در قرآن، جايگاه خاصّى دارد: قُلْ لاٰ أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبىٰ. ²كه به طور طبيعى اگر اين محبت ايجاد شد، اطاعت و تسليم نيز در پى آن خواهد آمد.

مسألۀ مهم اين است كه آيا آن همه روايات كه از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و در باب ولايت امير مؤمنان عليه السلام و وصايت و خلافت، از حديث دار گرفته تا روز غدير، با آن همه تأكيد