131و ديار دوست را در پيش گرفت و رفت.
در خصوص سامراى پيش از ميرزا 1 و تأثير اين هجرت در سا ختار اجتماعى و فرهنگى آن شهر، چنين مىنويسند:
ورود ميرزا به ديار عسكريين، به آن حيات علمى و فرهنگى بخشيد و روح تازهاى در كالبد اين شهر غريب و مظلوم، دميد. قبل از آن، سامرا در انحصار اهل سنّت بود. ميدانى بود براى رقابت عشاير و تعصّبات قبايل. شيعه و زوّار امامان امنيّت نداشتند و جوار حضرت هادى وعسكرى با فرهنگ شيعى و علوم آن بيگانه بود. آمدن ميرزا سبب شد كه اين شهر از الطاف الهى بهرمند شود و جويبارى عظيم، از نهر جارى حوزه و ميراث عظيم آن، در اين شهر جريان يابد. طلاب،گروه گروه از اقطار عالم اسلام براى كسب دانش به سرزمين مقدّس عسكريين سرازير شدند. محافل علمى و مدارس آيات در آن بر پا شد تا جايى كه به گفتۀ مرحوم حرزالدين:
«هجرت به سامرا در ايّام ميرزا، در عرض هجرت به نجف معمول شد و تدريس دروس مقدمات و علوم عالى، علاوه بر درس ميرزا، فراوان شد.»
به تعبير تذكره نويس و مورّخ بزرگ شيعى، مرحوم سيد محسن امين:
در ايّام ميرزا مركز علمى به سامراانتقال يافت، در