72اداى حج قِران كه همه ساله بر آنها فرض است از زنانه ومردانه متواتراً و متوالياً رسيدند. آن شب كه نهم باشد در منى اجتماع نمودند، هرچند منى در بين دو كوه و دره مانند واقع و هواى بسيار كثيف دارد، اما آب زبيده خاتون كه از طائف مىرسد به عرفات و از آنجا به مشعر الحرام و از آنجا به منى، بعد مىرسد به مكه غالب معبر را آباد كرده، خصوصاً منى را كه قصبۀ بسيار قشنگ پرنعمتى و ساختمانهاى خيلى عالى، دكاكين زياد از همه قسم مايحتاج دارد كه هرچه لازم شود موجود است.
محل قصبه كم وسعت است، ولى از آنجا كه تجاوز شد آن وقت صحراى وسيعى است كه محل وقوف يك كرور حاج و يك كرور قربانى در عيد اضحى است.
بارى آن شب در منى بيتوته شد. صبح روز نهم حركت به عرفات كه سه فرسخ مسافت بود. دو ساعت قبل از ظهر كه فصل ناهارى بود رسيديم به صحراى عرفات در پاى كوه كه راه طائف از همين جا و تا قرن المنازل كه ميقات اهل طائف است نزديك است. عده جماعت حاج از عامه و خاصه در آنجا مشهود مىشود.
معاينه حسابگاه قيامت تمام حاضرين آن صحرا كه چهار فرسخ در چهار فرسخ را چادر و خيام و قاعد و قائم فروگرفته، و عدد رؤس حاج به 320 هزار تعداد شده بود، تماماً حفاۀ عراۀ بغير از كفنى ساتر نداشتند. همه سربرهنه و پابرهنه، سرها به آسمان، دستها به دعا بلند زبانها به ذكر مشغول، چشم ها گريان، دلها لرزان، فى الواقع امتثال فرمان خدايى و آثار حكم الهى و مقام قدرت نمايى و اظهار كبرئيايى