92بياسايند.
برخى از آنان، شام را ميهمان انصار بودند، اما براى خواب، به محل صُفه مىآمدند. 1اصحاب صفّه يا اهل صفه گروهى از صحابۀ پيامبر صلى الله عليه و آله از مهاجرين و انصار تهىدست مدينه كه به واسطۀ بى بهره بودن از خانه و خانواده، در صفه (سكوى) مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله زندگى مىكردند. برخى از آنان با صدقات گذران زندگى مىكردند و گروهى روزها در پى كسب معاش مىرفتند و گاه هنگام فرارسيدن شب، پيامبر صلى الله عليه و آله آنان را در ميان اصحاب خود تقسيم مىكرد و عدهاى را نيز به خانۀ خود مىبرد. اصحاب صُفّه شبها تا دير هنگام به عبادت و فرا گرفتن قرآن مىپرداختند و چون زمان جنگ مىرسيد، زودتر از ديگران سلاح بر مىگرفتند. شمارشان ثابت نبود، گاهى يكى پس از يافتن مسكن و تشكيل خانواده از جمع آنها جدا مىشد و زمانى كسانى تازه به گروهشان افزوده مىشدند.
اين تعداد كمتر از ده، تا بيش از هفتاد تن نوسان داشت، اما گويند مجموع كسانى كه در زمرۀ اصحاب صُفّه به حساب آمدند، از چهارصدتن بيشتر بوده است.
با آغاز فتوحات اسلام و سرازير شدن سيل غنايم به مدينه، اصحاب صُفّه از مال بىنياز شده، مسجد را ترك كردند.
اما برخى از آنان كه فقر و پارسايى را به زندگى آسوده و پر تنعم و ناز و نعمت، ترجيح مىدادند، زاهدانه به زندگى خود، ادامه دادند. 2برخى از چهرههاى معروف از صفه نشينان، عبارتاند از: «ابوذرغفارى»، «سلمان فارسى»، «عبداللّٰه بن مسعود»، «مقدادبن اسود»، «حذيفة بن يمان»، «صهيب رومى» و «بلال».
گفته شده است: «عبادة بن صامت» به صفهنشينان، قرآن مىآموخت. 3در دائرةالمعارف تشيع، به «عمار ياسر» و «ابوعبيدۀ جرّاح» نيز اشاره شده است. در تفسير درالمنثور مطابق حديثى كه نقل كرده، آمده است كه:
آيۀ شريفه «وَ لَوْ بَسَطَ اللّٰهُ الرِّزْقَ لِعِبٰادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ...» 4
دربارۀ «اصحاب صفّه» نازل گرديد، زيرا كه آنها آرزو داشتند، دنيايشان، رو به راه و آباد شود. 5آنان در جنگهاى اسلامى، شركت مىكردند و مخلصانه جهاد مىنمودند، بعضى از آيات قرآن در فضيلت آنان و صفا و پاكى و قداستشان وارد شده است.