332
سوغات و هديۀ حج
همان‌گونه كه در بخش آداب سفر اشاره شد، از آداب و مستحبات سفر، آوردن هديه براى نزديكان است. در روايتى از امام صادق عليه السلام از آن حضرت نقل شده است كه فرمودند:
«إِذَا سَافَرَ أَحَدُكُمْ فَقَدِمَ مِنْ سَفَرِهِ فَلْيَأْتِ أَهْلَهُ بِمَا تَيَسَّرَ وَ لَوْ بِحَجَرٍ» 1.
زمانى كه هر يك از شما به سفر رفتيد در هنگام مراجعت براى خانوادۀ خود هديه‌اى همراه داشته باشيد، اگرچه هديه، كم ارزش و در حد يك سنگ باشد.
امام صادق عليه السلام آن‌گاه داستان حضرت ابراهيم عليه السلام را نقل كردند كه هرگاه به ديدار اقوامش مى‌رفت و در بازگشت چيزى نداشت به خانه بياورد، براى آرامش روح ساره همسرش مقدارى ريگ در خورجين مركبش مى‌ريخت و بدين حال داخل مى‌شد و آن را در كنارى مى‌نهاد و به نماز مى‌ايستاد.
چون ساره مى‌آمد و خورجين را باز مى‌كرد، مى‌ديد داخل آن پر از آرد است! آن را خمير مى‌كرد و نان مى‌پخت و ابراهيم را صدا مى‌زد كه بيايد و تناول كند. ابراهيم به ساره مى‌گفت: اين نان از كجاست؟ ساره پاسخ مى‌داد. از آن آردى كه در خورجين آورده بودى. آن‌گاه ابراهيم سر به آسمان برداشته و مى‌گفت:
«أَشْهَدُ أَنَّكَ الْخَلِيلُ...» 2
بار خدايا! گواهى مى‌دهم تويى خليل و دوست بندۀ خود.
هديۀ حج
علاوه بر آن چه در باب سوغات ذكر گرديد، در خصوص هديۀ حج نيز توصيه‌هاى ويژه‌اى است.
«الْهَدِيَّةُ مِنْ نَفَقَةِ الْحَجِّ» 3، «هَدِيَّةُ الْحَجِّ مِنَ الْحَجِّ» 4.