106ستوده هستى».
با وجود اين همه اخبار و احاديث اين مسأله بىنياز از بحث و بررسى است؛ اما با اين حال عدهاى مىگويند: خاندان و اهل بيت رسول اكرم صلى الله عليه و آله عبارتند از: پيروان او، امت او، پيروان و افرادخاص او بين 3 تا 7 نفر و حداكثر 10 نفر، يا خاندان او شامل عشيره و فاميل مىشوند، و نيز برخى گفتهاند: مقصود قوم او هستند و بعضى ديگر معتقدند: مراد از اهل بيت، افرادى از خويشان حضرت هستند كه صدقه بر آنها حرام شده، و عدهاى ديگر آنها را به بنىهاشم تفسير كردهاند 1.
بنا بر مذهب حسن منظور از آل محمّد، شخص محمد صلى الله عليه و آله است و اين بعيدترين و عجيبترين رأى است!
بهتر است اين بحث را با سخن فخر رازى در تفسير كبير به پايان برسانيم كه مىنويسد: «من معتقدم كه آل محمّد صلى الله عليه و آله كسانى هستند كه ولايت امور مردم به عهدۀ آنهاست. بنابراين هر كس كه پيوندش با پيامبر بيشتر و كاملتر است جزو خاندان حضرت است. و شكى نيست كه پيوند و ارتباط حضرت فاطمه، على، حسن و حسين عليهم السلام با رسول خدا صلى الله عليه و آله بيشتر و شديدتر بود و اين امرى متواتر است. پس لازم است آنان را آل محمّد بدانيم، اگر خاندان پيامبر را امت وى بدانيم، آيا شامل افراد ديگر نيز مىشود؟ در اين مورد تفسيرهاى متفاوتى ارائه شده است.
صاحب «تفسير كشاف» مىگويد: وقتى آيۀ صلوات بر حضرت نازل شد، عرض كردند: بر چه كسانى از نزديكان شما واجب است مهر و مودت بورزيم؟ فرمود: «بر على و فاطمه و دو فرزندشان».
پس اين چهار تن از نزديكان پيامبر هستند و اگر اين را ثابت نماييم، بايد نام آنها را با عظمت خاص ياد كنيم.
فخر رازى در ادامه مىگويد: ثنا و دعا بر آل محمّد، بيانگر مقام والاى آنهاست؛ به همين جهت اين فرمايش حضرت رسول صلى الله عليه و آله «اللهم صلّ على محمّد و آل محمّد و ارحم محمّداً و آل محمّد» پايانبخش تشهد قرار گرفته و اين گونه تعظيمى در حق افراد ديگر نيامده است 2.
فخر رازى در تفسير خود اصرار مىورزد كه نحوۀ صلوات بر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله عبارت است از «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلىٰ مُحَمِّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ...» 3