283از خانههايى كه در مناطق ياد شده، نام برديم، همانند خانه سازى دوران ما، نزديك به هم و متراكم نبوده، بلكه به صورت پراكنده و جدا از هم قرار داشتهاند؛ به طورىكه فضاها و قسمتهاى خالى در بين آنها وجود داشته و طبق سنّت ديرين عرب بنا گرديده بود.
البته اين مطلب در نواحى اطراف مسجدالحرام و كعبه صادق نيست؛ چرا كه مكيان در اين منطقه خانههايشان را به صورتى متراكم و متّصل به هم ساخته بودند و مجاورت با كعبه، در نزد مكيان شرف و بزرگى به شمار مىآمده است.
قريشيان در اواخر دوران خود، ديوارى بر بالاى «المدعى» كشيدند و درهايى بر آن قرار دادند كه در هيچيك از قسمتهاى مكه چنين كارى را انجام ندادند.
تجارت قريش در زمان جاهليت و آغاز اسلام
ساكنان مكه از والاترين و برترين نژاد عرب (قريش) بودند. آنان به تجارت و خريد و فروش مىپرداختند و داراى بازارهاى مشهور و معروفى در زمان جاهليت بودند. اين بازارها معمولاً در ماههاى مختلف سال تشكيل مىشد و گاهى پس از برپايى يك بازار، به بازار ديگرى كوچ مىكردند. در اين بازارها، ساير عربها نيز از نزديكىهاى مكه و گاه از نقاط دور شركت مىكردند و به خريد و فروش و داد و ستد مشغول مىشدهاند.
در آن دوران بازارها، محلى بود براى آشنايى يكديگر و فخر فروشى و به رخ كشيدنِ ويژگىها و برترىهاى خود بر ديگران. در اين بازارها، گروهى نيز به سخنرانى و ايراد خطبهها و خواندن شعرها مىپرداختند و اخبار و قضايا را به اطلاع يكديگر مىرساندند. اين رسم - همانطور كه در دوران جاهليت مرسوم بود - پس از ظهور اسلام نيز، برقرار ماند؛ به طورى كه اكنون نيز در بعضى نقاط، هنوز اجرا مىشود. اگر در دهكدهاى بازار عمومى وجود داشته باشد، هر هفته در يك روز معيّن، (مثلاً شنبه يا يكشنيبه و يا دو شنبه و يا پنجشنبه) مردم به خريد و فروش مشغول مىشوند. انواع