319حفر هر بخش از خندق را به گروهى واگذار فرمود (مهاجران از راتج تا ذباب و انصار از ذباب تا محلّۀ خربى ميان كوه بنىعبيد را حفر كردند) به ظاهر مغايرتهايى دارد.
محمّد بن جرير طبرى از طريق طبرانى از عمرو بن عوف مزنى، مدركى را ثبت كرده است كه:
«پيمبر مسير خندق را از بيشۀ شيخين در محلّۀ «بنوحارثه» تا مذاد خط كشيد.» 1اين سند به لحاظ نام و نشانىهايش با مستندات واقدى مطابق نيست. در سندى حفر خندق از مذاد آغاز شده و در سند ديگر از كوه بنىعبيد.
در جايى راتج محل پايان خندق اعلام مىشود و در مدرك ديگر، بيشۀ شيخين.
بنابر اين دو اختلاف و دو اتّفاق در آراء مشاهده مىشود. اختلاف در نقطۀ آغاز و پايانى خندق و اتّفاق در اينكه كوه سلع در سمت جنوبى مسير خندق قرار داشته است و از قسمت شمالى كوه ذباب مىگذشته است.
دو مسير ديگر را هم واقدى ذكر مىكند. يكى خندقى است كه «بنو عبدالأشهل» از منطقۀ راتج تا مجاورت خانههاى خود كندهاند و ديگرى كانالى كهطايفۀ «بنودينار» از محلّۀ خربى تا محلّ امروزى خانۀ «ابن ابىالجنوب» به حفر آن مبادرت ورزيده است. 2مطرى مدينهشناس مشهور، مسير خندق را با نامهاى ديگر نشان داده است و مىگويد: پيامبر دستور حفر خندق را چنين داده است:
«طولا من أعلى وادي بطحان، غربي الوادي مع الحرة، إلى غربي مصلّى العيد ثمّ إلىمسجد الفتح، ثمّ إلى الجبلين الصغيرين الذين في غربي الوادي». 3سمهودى در يك بيان كلّى از مسير خندق مطمئن است كه: