259جغرافى‌دانان و تاريخ‌شناسان مسلمان، ميقات حاجيان از آن بوده است. ¹1 / ب: ذوالحليفه، شجره

احمدبن ابى‌يعقوب ( \ ابن‌واضح) اين منطقه را اوّل منزلگاه مسكون در ميانۀ مدينه - مكه دانسته است؛ جايى كه «حاجيان هر گاه از مدينه رهسپار شوند، از آنجا مُحرم گردند.» ² شهرت آن به شجره بدان لحاظ است كه به گفتۀ ابوعلى هجرى در «تحديد المواضع» (ص 297) كه از قرن 3ه‍ .ق. به دست ما رسيده است: «... ثمّ يفض ذلك إلى شجرة التي بها محرم النبيّ...».

اين درخت، كه در سايه‌هاى آن پيامبر و يارانش احرام بستند، سَمُرَه نام داشته و فيروزآبادى در «المغانم المطابه فى معالم طابه» (ص 199) آن را چنين تأييد كرده است:

«...بذي‌الحليفة و كانت سَمُرَة كان النّبيّ ينزلها من المدينة و يحرم منها و هي على ستة أميال من المدينة». ³نافع به نقل از عبداللّٰه بن عمر با تفصيل بيشترى موقعيّت جغرافيايى شجره را در ذوالحليفه معلوم ساخته و مؤلّف «المناسك و اماكن طرق الحج» (ص 425)، گفتۀ آنان را چنين آورده است:

«انّ رسول اللّٰه كان ينزل بذي‌الحُليفة حين يعتمر و في حجته حين حج تحت شجرة في موضع المسجد الّذي بذي الحُليفة و كان إذا قدم راجعاً من غزو و كان في تلك الطريق أو حج أو عمره هبط بطن الودان فإذا ظهر من بطن