72 «وَ عَهِدْنٰا إِلىٰ إِبْرٰاهِيمَ وَ إِسْمٰاعِيلَ أَنْ طَهِّرٰا بَيْتِيَ لِلطّٰائِفِينَ وَ الْعٰاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ.» ¹ خدا با وجود آن كه مبرا و منزّه از تلبس زمانى است، چنين خانۀ پاكى را به خود اختصاص داد و به شرف «بيتى» مفتخر فرمود. و در آلوده‌سازى آن سخت‌ترين هشدار و دردناكترين عقوبتها را وعده داد كه:

«وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحٰادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذٰابٍ أَلِيمٍ.» ²

سابقۀ تاريخى حج و مناسك آن

تمامى اين تمهيدها، بدان جهت بود كه اين پايگاه توحيد؛ خانۀ خدا، الگو براى مردم (مَثٰابَةً لِلنّٰاسِ) و نيز مبارك و وسيلۀ هدايت انسانها باشد و در آن مراسم ويژه‌اى انجام گيرد كه نشان‌دهندۀ قداست و متناسب با اهداف و ثمرات آن باشد؛ مراسمى كه هرگونه شرك و وابستگى به غير خدا را از دلها و از زندگى انسانها بزدايد و راه خدا و زندگى خالصانۀ مردم را هموار سازد.

به همين دليل حج، رسالت جهانى و جاودانه يافت و براى همۀ قشرها در تمامى اعصار و قرون عموميت پيدا كرد؛ «اَلَّذِي جَعَلْنٰاهُ لِلنّٰاسِ سَوٰاءً الْعٰاكِفُ فِيهِ وَ الْبٰادِ.» ³قرآن كريم با جمله اسميۀ: «وَ لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً» استمرار، ثبات و دوام اين فريضۀ الهى را بيان فرمود و با